Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00
9:4
  • Bij de jaarlijkse aangifte voor de inkomstenbelasting kun je gebruik maken van aftrekposten om het belastbare inkomen omlaag te brengen.
  • Business Insider behandelt in een serie over de aangifte 2021 verschillende soorten aftrekposten.
  • In deel vijf gaan we in op aftrekposten die te maken hebben met persoonlijke zaken, zoals giften aan goede doelen en alimentatie.
  • Lees ook: Auto van de zaak bij de belastingaangifte 2021: welke kosten mag je aftrekken?

Kinderopvang, partneralimentatie en giften aan goede doelen… Wie goed voor anderen zorgt, wordt hierin tegemoet gekomen door de overheid. Welke kosten voor familiezaken kun je zoal opvoeren als aftrekpost voor de inkomstenbelasting bij de belastingaangifte over 2021?

In het vijfde deel van de jaarlijkse serie van Business Insider over aftrekposten bij de belastingaangifte gaan we onder meer in op giften voor goede doelen en alimentatie.

In eerdere delen over aftrekposten voor de aangifte 2021 behandelden we de zorgkosten, de vermogensbelasting op spaargeld en beleggingen in box 3, studiekosten en de auto van de zaak.

Partneralimentatie betaald? Maximale aftrek is 43%

Ben je uit elkaar gegaan, dan mag je de kosten voor partneralimentatie en andere onderhoudsverplichtingen aftrekken van je belastbare inkomen in box 1. Het is daarbij niet van belang of de regeling via de rechter of langs informele weg tot stand is gekomen, zolang deze maar door beide partijen is vastgelegd.

Val je in de hoogste schijf van de inkomstenbelasting (met een inkomen boven de 68.507 euro), dan mag je de betaalde alimentatie helaas niet aftrekken tegen het gebruikelijke tarief (49,5 procent), maar tegen 43 procent.

In bepaalde situaties is ook een afkoopsom van alimentatie aan je ex-echtgenoot aftrekbaar.

Hoe zit dat met de eigen woning?

Woonde je ex-partner afgelopen jaar in het huis waarvan jij (mede)eigenaar was, dan mag je ook het deel van het eigenwoningforfait (een woonbelasting) dat jij hebt aangegeven voor (jouw deel van) het huis aftrekken als alimentatie.

Zijn jullie al langer dan twee jaar uit elkaar en ben je nog steeds mede-eigenaar van het huis? Dan moet je de waarde van jouw deel van de woning en de bijbehorende schuld aangeven in box 3 (sparen en beleggen). In dat geval is toch een deel van het bedrag van het eigenwoningforfait als alimentatie aftrekbaar.

Deze kosten zijn níet aftrekbaar

De kosten voor een advocaat en een juridische procedure om de alimentatie vast te stellen, aan te passen of stop te zetten zijn helaas níet aftrekbaar. Dat geldt ook voor pensioenrechten die jouw pensioenfonds direct uitkeert aan je ex-partner.

Partneralimentatie ontvangen? Dit moet je opgeven

Ben je de ontvangende partij, dan mag je de kosten die je hebt gemaakt om de alimentatie of afkoopsom te krijgen (of te houden) wél aftrekken. Denk hierbij niet alleen aan het honorarium van de advocaat, maar ook aan incassokosten, telefoonkosten, reiskosten en postzegels. Dit kan een aardige aftrekpost opleveren.

De ontvangen alimentatie moet je op je aangiftebiljet opgeven als inkomen. Hieronder vallen ook ontvangen afkoopsommen van alimentatie, eigenwoningforfait of de huur die je ex-partner betaalt voor je huurwoning.

Houd er bij het vaststellen van het alimentatiebedrag wel rekening mee dat ontvangen alimentatie invloed kan hebben op eventuele toeslagen.

Kinderalimentatie is géén aftrekpost

Kinderalimentatie is fiscaal neutraal. Ontvang je kinderalimentatie, dan hoef je dat niet aan te geven. Je bent er dus ook geen belasting over verschuldigd.

Betaalde kinderalimentatie is evenmin aftrekbaar.

Kinderopvang: check je toeslagen

Wie zijn kind laat opvangen door een kinderdagverblijf of geregistreerde gastouder, heeft recht op kinderopvangtoeslag. Dit is geen aftrekpost, maar een fiscale tegemoetkoming.

De hoogte van dit bedrag hangt onder andere af van je inkomen, het afgenomen aantal opvanguren en het aantal kinderen dat wordt opgevangen.

Voor de uurprijs geldt wel een maximum. Dit bedrag hangt af van de opvangvorm. Gaat je kind naar:

  • een kinderdagverblijf, dan bedraagt de maximale uurprijs waarover je in 2021 een tegemoetkoming kreeg 8,46 euro.
  • Voor gastouderopvang (zowel dagopvang als buitenschoolse opvang) bedraagt het maximale tarief 6,49 euro.
  • Voor buitenschoolse opvang ligt de grens op 7,27 euro.

Heb je vorig jaar meer betaald dan deze maximumtarieven, dan is het bedrag boven die grens voor eigen rekening.

Houd er rekening mee dat in 2021 meer mensen in aanmerking zijn gekomen voor kinderopvangtoeslag. Ook als een van beide ouders niet kan werken vanwege een langdurige ziekte heb je hier onder voorwaarden recht op. Voor zwangere vrouwen die hun baan zijn kwijtgeraakt zijn de regels eveneens verruimd.

Opvang door een au pair valt buiten de kinderopvangtoeslag: deze kosten moet je volledig zelf betalen. Dit geldt ook voor tussenschoolse opvang en opvang door familie of vrienden.

Kindgebonden budget: extra steuntje in de rug

Wie minderjarige kinderen heeft en onder een bepaalde inkomens- en vermogensgrens zit, maakt aanspraak op het kindgebonden budget. Dat is een tegemoetkoming in de kosten voor de zorg voor de kinderen. In 2021 is dit bedrag omhoog gegaan; vooral voor grote gezinnen.

Heb je recht op kindgebonden budget, dan word je hier doorgaans automatisch over ingeseind door de Belastingdienst.

Inkomensafhankelijke combinatiekorting

Wie zijn baan combineert met de zorg voor jonge kinderen tot 13 jaar heeft mogelijk recht op de inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK). Dit is een zogenoemde heffingskorting die je in mindering kunt brengen op de te betalen inkomstenbelasting.

Om hiervoor in aanmerking te komen gelden wel diverse voorwaarden. Zo moet je inkomen in 2021 hoger zijn geweest dan 5.153 euro. Ook moet je alleenstaand zijn. Heb je wel een partner, dan moet jouw inkomen lager zijn dan dat van je partner.

Giften aan goede doelen: aftrekbaar boven een drempel

Giften aan goede doelen zijn fiscaal aftrekbaar van je inkomen in box 1. Val je in het hoogste tarief van de inkomstenbelasting, dan is de aftrek gemaximeerd op 43 procent.

Er geldt wel een drempel. Alleen als alle giften die je in 2021 hebt gedaan tezamen hoger uitpakken dan 1 procent van je drempelinkomen, met een minimum van 60 euro, mag je deze aftrekpost gebruiken. Elke euro die boven de drempel uitkomt is aftrekbaar.

Deze drempel geldt dus niet voor elke donatie afzonderlijk, maar voor alle giften aan goede doelen bij elkaar opgeteld. Had je bijvoorbeeld vorig jaar een inkomen van 30.000 euro, dan moet je dus minimaal 300 euro hebben gedoneerd om een deel van de kosten te kunnen aftrekken.

... maar wel tot een bovengrens

Donaties aftrekken kan helaas niet ongelimiteerd, want er geldt ook een bovengrens. Je mag niet meer aftrekken dan 10 procent van je drempelinkomen. Voor een inkomen van 30.000 euro is dat dus 3.000 euro.

Van een drempel of maximum is geen sprake als je een periodieke gift doet (zie verderop).

Doe je een gift aan een culturele ANBI, dan mag je bij de berekening van deze aftrekpost deze gift met 25 procent verhogen, met een maximum van 1.250 euro per jaar.

Niet elk goed doel komt hiervoor in aanmerking voor aftrek

De Belastingdienst hanteert wel strenge eisen. Donaties zijn alleen aftrekbaar als het goede doel door de Belastingdienst officieel is erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) en je in ruil voor je gift geen tegenprestatie hebt ontvangen.

Contributies aan de voetbal- of tennisclub en deelname aan een loterij zijn bijvoorbeeld niet aftrekbaar, maar de contributie aan een politieke partij wel.

Hier kun je terugvinden of de goede doelen waaraan jij hebt gegeven een ANBI-status hebben.

Hoe pakt dit nu concreet uit?

Stel je had vorig jaar een inkomen van 30.000 euro en deed twee soorten donaties:

  • 200 euro aan het Van Gogh Museum in Amsterdam (een culturele ANBI) en
  • 200 euro aan het Wereld Natuur Fonds (erkende ANBI) en 200 euro aan KWF Kankerbestrijding (erkende ANBI)

Het bruto bedrag aan giften is dan 650 euro:

  • 250 euro voor het culturele goede doel (200 euro + 25 procent extra) en
  • 400 euro voor de andere goede doelen.

Na aftrek van de drempel van 300 euro (1 procent van je inkomen van 30.000 euro) mag je 350 euro in mindering brengen op je belastbare inkomen.

Die euro in de collectebus is niet aftrekbaar

De Belastingdienst eist wel je schriftelijke bewijsstukken van je donatie kunt overhandigen, zoals een bankafschrift of een kwitantie. Een euro die je in een collectebus hebt gegooid is dus niet aftrekbaar.

Maar heb je de donatie gedaan via een mobiel pinautomaat, dan heb je wel een bewijs en mag je die gift dus wel opvoeren als aftrekpost.

Werk je als vrijwilliger bij een ANBI, maak je aanspraak op een vrijwilligersvergoeding, maar zie je van dit geld af, dan mag je deze gemiste vergoeding aftrekken als gift. Ook niet-gedeclareerde kosten die je als vrijwilliger voor het goede doel hebt gemaakt, mag je meetellen als gift.

Meer informatie over donaties aan goede doelen vind je in dit artikel.

Periodieke giften: geen drempel of maximum

Er geldt geen drempel en maximumaftrek voor periodieke giften aan een ANBI die minimaal vijf jaar worden gedaan. Deze giften moeten wel schriftelijk worden vastgelegd. Dit hoeft niet bij een notaris; een schenkingsovereenkomst volstaat ook.

Ook donaties aan een vereniging zijn onder voorwaarden aftrekbaar als sprake is van een periodieke gift. Voor een gewone gift geldt dat dus niet.

Schenkingen: interessante vrijstellingen

Heb je een schenking ontvangen en ben je hierover belasting verschuldigd, dan moet je hierover apart aangifte doen. Dat staat los van de inkomstenbelasting.

Voor schenkingen geldt een belastingvrijstelling. De hoogte hiervan hangt af van de relatie tussen schenker. Voor bepaalde situaties (bijvoorbeeld als de opbrengst naar een eigen woning gaat) kun je gebruikmaken van een verhoogde schenkingsvrijstelling.

De vrijstellingen over 2021 vind je in dit artikel en de mogelijkheden voor 2022 vind je hier.

Erven: eveneens een deel vrijgesteld

Ook de aangifte voor de erfbelasting staat los van de aangifte voor de inkomstenbelasting, dus daar gaan we in dit artikel niet dieper op in. Net als bij schenkingen heb je recht op een vrijstelling.

Wist je trouwens dat je de kosten voor een uitvaart of crematie mag aftrekken van de erfenis? Wel moet je van deze kosten eventuele uitkeringen van een uitvaartverzekering aftrekken.

Lees meer over slimme aftrekposten voor de aangifte 2021: