Sinds 1 maart kunnen belastingplichtigen de jaarlijkse belastingaangifte indienen. De belastingaangifte over 2018 betreft hét jaar waarin de bitcoin piekte en vervolgens instortte. Dat maakt belasting betalen over bitcoin en andere cryptomunten extra interessant voor de fiscus.

Business Insider behandelt in een speciale serie diverse aspecten van de belastingaangifte: lees hier meer over slimme aftrekposten.

De bitcoin heeft het afgelopen jaar een duizelingwekkende toer gemaakt. De digitale munt startte op 1 januari 2018 op een niveau van 11.237 euro, maar eind december was de belangrijkste cryptomunt nog maar 3.253 euro waard.

Ook de munten ripple en ethereum zijn sterk in waarde gedaald. Hier kun je de koersen volgen van de bitcoin, ethereum en ripple op finanzen.nl

De onderstaande tabel toont sterke waardedaling van bitcoin in 2018.

De Belastingdienst wil graag weten hoeveel je aan cryptomunten bezit. Bekijk hieronder waar je op moet letten.


1. Belasting betalen over bitcoin, moet dat?

Hoe relatief nieuw bitcoin, ethereum of andere cryptomunten ook zijn, je moet er gewoon belasting over betalen. De fiscus heeft daar een mooi plekje voor op de belastingaangifte: box 3 overige bezittingen.

Lees ook op Business Insider

De Belastingdienst ziet cryptovaluta dus als vermogen. Daar valt bezit onder, zoals bijvoorbeeld spaargeld, aandelen en een tweede huis.


2. De waarde van mijn bitcoins is afgelopen jaar behoorlijk op en neer gegaan. Wat vul ik in bij de aangifte?

Zoals hierboven in de tabel staat aangegeven: de Belastingdienst wil de waarde van je bezit weten op 1 januari over het jaar waarover je aangifte doet, dit is de peildatum. Dit geldt voor spaargeld, aandelen en dus ook voor cryptobezit.

Voor de duidelijkheid: als je in 2019 aangifte doet over 2018, is de peildatum dus 1 januari 2018. Dit betekent dat je voor afgelopen jaar met relatief hoge koersen moet rekenen, ook al is de waarde van je cryptobezit daarna gedaald.


3. De koersen van cryptomunten kennen sterke pieken en dalen op één dag. Welk moment kies ik voor belastingaangifte?

Bitcoin stuitert op een dag rustig met een verschil van tientallen en soms meer dan honderd euro op en neer. Helaas is het niet mogelijk om het voor jou gunstigste moment van de dag te pakken voor de belastingaangifte.

“Je neemt de koers op de peildatum van 1 januari op 00.00 uur”, mailde een woordvoerder van het ministerie van Financiën. Als dat niet lukt, dan geldt: “De koers op het daaraan voorafgaande tijdstip dat het dichtst bij de peildatum komt.”

Met andere woorden: je komt dan op 31 december terecht en neemt het eerst mogelijke tijdstip dat het dichtst bij de peildatum ligt.


4. Nu we het daar toch over hebben. De koersen die de verschillende cryptobeurzen laten zien, verschillen ook. Kan ik hieruit kiezen?

Als belastingplichtige moet je de voor jou “meest gebruikelijke beurs” hanteren, aldus de woordvoerder van het ministerie. Wanneer een beurs voor jou gebruikelijk is, maakt de Belastingdienst niet concreet. Waarschijnlijk kun je dat wel inschatten, maar bij twijfel is het verstandig een telefoontje naar de fiscus te plegen.


5. Hoeveel belasting ga ik überhaupt betalen over mijn coins?

In 2018 is de eerste 30.000 euro van je vermogen belastingvrij. Heb je een fiscale partner, dan is dat 60.000 euro.

Over alles wat je in 2018 boven de 30.000 euro aan spaargeld en beleggingen bezit, betaal je wel belasting. Om preciezer te zijn: je betaalt belasting over het rendement waarvan de fiscus dénkt dat je dat behaalt. De Belastingdienst hanteert vaste percentages als verondersteld rendement.

In box 3 van de inkomstenbelasting wordt er met een getrapte heffing wordt gewerkt. Hoe de rekensom precies in elkaar zit, slaan we even over, maar hier kun je vinden wat de exacte opbouw is van de vermogensrendementsheffing.

Wij maken meteen een sprong naar de uiteindelijke, ofwel, de effectieve belasting die je moet betalen over je vermogen. In de tabel hieronder zie je wat de effectieve belasting is in 2018.


6. De bitcoin is pas na de peildatum 1 januari 2018 ingezakt. Kan ik middelen?

De waarde op 1 januari is leidend. Dit betekent dat je pech hebt als je cryptomunten vervolgens in waarde zijn gedaald.

Stel je bent single en je had op 1 januari 2018 één bitcoin, die toen 11.237 euro waard was. Daarnaast heb je netjes 30.000 euro weten te sparen, wat dus belastingvrij is.

Laten we eens kijken hoe het zit met belasting betalen over bitcoin in twee verschillende scenario’s: op 1 januari 2018 en op 1 januari 2019, dus na de koersval.

Als je buiten de 30.000 euro spaargeld niet meer dan 70.800 euro vermogen hebt, valt je bitcoin in de eerste schijf van de vermogensbelasting. Dit komt neer op een effectieve belasting van 0,61 procent, ofwel 69 euro.

Door naar 2019. Dit jaar is de vrijstelling in box 3 gestegen naar 30.360 euro, maar laten we ervan uitgaan dat je precies dat bedrag hebt opgepot. Op 1 januari middernacht telde bitcoin 3.252 euro, heel wat minder dan begin 2018. Daarover betaal je een iets lager percentage van 0,58 procent belasting. Dat komt neer op een bedrag van 19,84 euro.

Met ruim 10 duizend euro aan cryptovermogen hoef je dus niet krom te liggen om de fiscus te kunnen betalen. Maar voor grote cryptovermogens ligt dat wellicht anders. Wie bijvoorbeeld 1 miljoen euro aan cryptomunten bezat op 1 januari 2018, moet afgerond zo’n 12.500 euro aftikken bij de Belastingdienst.


7. Controleert de Belastingdienst eigenlijk wel?

De fiscus is niet scheutig met informatie over hoe aangiftes worden gecontroleerd. Maar begin dit jaar heeft de Belastingdienst wel een overzicht gestuurd naar fiscalisten met zaken die extra aandacht vergen bij de belastingaangifte 2018.

Niet heel verwonderlijk: het opgeven van de waarde van cryptovaluta met als peildatum 1 januari 2018 is een expliciet aandachtspunt van de fiscus.

Lees meer over slimme aftrekposten voor de aangifte 2018: