Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00
4:13

De Europese Unie heeft Moldavië “aanzienlijke” extra militaire hulp beloofd. Voorzitter Charles Michel van de Europese Raad zei woensdag op bezoek in Moldavië dat de EU van plan is het Moldavische leger “aanvullende militaire uitrusting” te leveren, meldt persbureau Reuters.

Daarnaast wil de unie het buurland van Oekraïne assisteren in de strijd tegen desinformatie en cyberaanvallen.

Onder de Moldavische bevolking heerst de vrees dat de oorlog in Oekraïne overslaat naar hun land. Een reeks mysterieuze explosies in de pro-Russische afvallige regio Transnistrië wordt gezien als mogelijke legitimering voor een Russische inval.

Hierover maakt ook de NAVO zich zorgen: “We hebben eerder pogingen van Rusland gezien om aanvallen onder valse vlag op te zetten in buurland Oekraïne, dus we zullen de gebeurtenissen in Moldavië nauwgezet volgen”, zei een functionaris van het militaire bondgenootschap eind vorige maand.

De Moldavische president Maia Sandu liet woensdag op een gezamenlijke persconferentie met Michel weten dat Moldavië rekening houdt met “pessimistische scenario’s”, maar nu geen “directe risico’s” ziet.

Transnistrië vertoont gelijkenissen met Oekraïne

De langgerekte regio Transnistrië ligt tussen Moldavië en Oekraïne in en werd in 1990 onafhankelijk verklaard door een pro-Russische seperatistenbeweging. Na een korte oorlog stationeerde Rusland er in 1992 een ‘vredesmacht’ van zo’n 1.500 militairen, die nooit meer werd teruggehaald.

Transnistrië ligt maar 50 kilometer van de Oekraïense havenstad Odessa vandaan. Mocht Rusland die in handen krijgen, dan ligt het voor de hand door te stoten om zo het veroverde Oekraïense gebied te verbinden met de pro-Russische regio. Transnistrië is voor Rusland nu alleen via de lucht te bereiken.

In het geel de tussen Moldavië en Oekraïne ingeklemde afvallige regio Transnistrië.
In het geel de tussen Moldavië en Oekraïne ingeklemde afvallige regio Transnistrië.
Wikimedia Commons

De Russische commandant Roestam Minnekajev hintte daar eind vorige maand volgens het Russische persbureau Interfax ook expliciet op: "Controle over het zuiden van Oekraïne is een andere weg naar Transnistrië, waar ook bewijzen zijn van onderdrukking van de Russisch sprekende bevolking."

Hoewel de meeste experts het vooralsnog onwaarschijnlijk achten, zijn veel Moldaviërs bang dat de Russen daarna verder hun land intrekken. Net als in Oekraïne zit er in Moldavië met Sandu een pro-Europese president, die in Russische propaganda als nazi wordt neergezet.

Ook is er net als in Oekraïne een Russischtalige minderheid en beweren nationalistische Russen dat Russen in Moldavië onderdrukt worden.

Het straatarme Moldavië heeft sinds het begin van de oorlog al tienduizenden vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen.

Moldavië heeft een klein en zwak leger

De Europese Unie steunt Moldavië bij de opvang van vluchtelingen en heeft eerder ook al 7 miljoen euro uitgetrokken uit voor medische en technische ondersteuning van het uiterst kleine en zwakke Moldavische leger.

Het land is sinds zijn onafhankelijkheid militair neutraal, waardoor het geen leger van betekenis heeft opgebouwd, schreef Trouw vorige maand. "Zo'n drieduizend man groot is het leger, vooral infanteristen. En deels zijn het geen beroepssoldaten, maar dienstplichtigen. Ons leger is niet op een inval toegerust", zei directeur Victor Juc van het juridisch, politicologisch en sociologisch onderzoeksinstituut van de Moldavische wetenschapsacademie in Chisinau tegen de krant.

Moldavische soldaten tijdens een herdenking van Tweede Wereldoorlog in 2018.
Moldavische soldaten tijdens een herdenking van Tweede Wereldoorlog in 2018.
EPA/Dumitru Doru

Omdat Moldavië geen lid is van de NAVO kan het niet rekenen op automatische steun van het Westen, mocht Rusland onverhoopt overgaan tot militaire actie. Kort na het begin van de oorlog in Oekraïne diende Moldavië een officiële aanvraag in om lid te worden van de Europese Unie, maar aangezien het land zijn neutraliteit grondwettelijk heeft vastgelegd, is lidmaatschap van de NAVO niet aan de orde.

Wel zei NAVO-baas Jens Stoltenberg vorige maand dat Moldavië bijstand verdient. "De brutale invasie van Oekraïne toont aan dat de NAVO steun moet bieden aan de Europese landen die geen lid zijn van de NAVO en de EU, zoals Moldavië en Georgië."

De Europese Unie sloot in 2014 een vrijhandelsverdrag af met Moldavië. Sindsdien voert zelfs de afvallige regio Transnistrië meer handel met de EU dan met Rusland. Omdat juist de Europese toenadering Oekraïne een doelwit maakte voor Rusland, zijn de Moldavische zorgen begrijpelijk.

LEES OOK: ‘Poetin is sinds het zinken van de Moskva alleen nog maar geïnteresseerd in het veroveren van zoveel mogelijk gebied’