Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00
2:57

Rusland is na het afronden van het onderhoud aan de Nord Stream-gaspijplijn weer begonnen met het versturen van gas richting Duitsland. Dat heeft Nord Stream AG, de uitbater van de leiding onder de Oostzee bekendgemaakt. Europese landen hielden er rekening mee dat Rusland de gastoevoer niet meer zou hervatten om zo druk uit te oefenen.

Het zal enige tijd duren voordat de gastoevoer weer op niveau is. Daardoor blijft het nog even onduidelijk hoeveel gas Rusland precies levert. Voor de onderhoudsperiode had het Russische staatsgasbedrijf Gazprom de gastoevoer beperkt tot 40 procent van de normale hoeveelheid. Uit orders voor de uitvoer van gas valt op te maken dat dit niveau opnieuw zal worden gehaald.

De Nord Stream-pijplijn was sinds vorige week maandag gesloten voor gepland onderhoud. Omdat Rusland daarvoor de toevoer al beperkt had, was er veel onzekerheid over hervatting van de gasleveringen. Als de gasstroom wordt hersteld kan dat de Europese landen helpen hun gasvoorraden aan te vullen. De Europese Unie wil dat de lidstaten hun voorraden tot zeker 80 procent hebben aangevuld voor het winterseizoen begint.

Al voor het onderhoud schroefde Gazprom de gastoevoer via de Nord Stream-verbinding met 60 procent terug. Dat kwam doordat een gasturbine, die zorgt voor de stroming van het gas, voor onderhoud in Canada was en door sancties tegen Rusland niet meer terug mocht. Althans, dat was de lezing van Gazprom dat inmiddels ook ‘force majeure’ of overmacht heeft afgekondigd. Daarmee wil het staatsgasbedrijf vermoedelijk voorkomen dat het schadevergoedingen moet betalen.

Gasprijs daalt licht na hervatting levering Nordstreram

De gasprijzen zijn op groothandelsmarkten licht gedaald nu Rusland weer gas naar Europa stuurt via de Nord Stream-gaspijplijn. Direct bij de opening van de toonaangevende gasbeurs van Amsterdam ging de prijs tot 6,5 procent omlaag, maar daarna herstelde die zich weer iets. Rond 08.15 uur was gas een kleine 4 procent per megawattuur goedkoper.

In het eerste uur kwam er voor 30 procent van de normale hoeveelheid gas vanuit Rusland, maar de gastoevoer wordt geleidelijk opgevoerd. Uit de opdrachten voor de gastoevoer valt op te maken dat Rusland 40 procent van de normale hoeveelheid gas wil sturen, net zoveel als voor het onderhoud.

EU houdt rekening met stopzetten levering Russisch gas

Duitsland, dat in Europa het afhankelijkst is van Russisch gas, betichtte Rusland al van politieke spelletjes, maar lobbyde wel bij Canada om de gasturbine vrij te geven. Dat viel niet goed bij Oekraïne en hoeft ook geen garantie te zijn dat de gastoevoer op peil blijft.

Lees ook: Rusland en China willen vanaf 2024 een gaspijpleiding aanleggen die een alternatief moet bieden voor de levering van Russisch gas aan Europa

De Europese Commissie heeft laten weten ernstig rekening te houden met het stopzetten van de Russische gasleveringen.

De Russische president Vladimir Poetin gaf deze week aan dat er weer gas gaat stromen, mits er aan voorwaarden wordt voldaan. Zonder bijvoorbeeld de gereviseerde turbine kan er volgens hem niet meer dan 20 procent van de normale hoeveelheid gas door de pijplijn. Gazprom zei woensdag al niet over de juiste documenten te beschikken om de turbine weer te installeren.

Als Rusland de gaskraan dichtdraait kost dat de EU gemiddeld tussen de 0,9 en 1,5 procent economische groei, schat de Europese Commissie. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) rekende deze week voor dat landen als Hongarije, Tsjechië, Slowakije en Italië veel zwaarder zouden worden getroffen dan gemiddeld. Als de EU-landen samenwerken en gasvoorraden delen kunnen de gevolgen beperkt worden, aldus het IMF.

LEES OOK: Europa krijgt te maken met stroomstoringen: de vraag is ‘niet of maar wanneer’ dat gebeurt, volgens Noorse energieconsultant