De Europese Centrale Bank wil haast maken met de ontwikkeling van een digitale euro. Die moet meer gebruiksgemak én snelheid in het digitale betaalverkeer bieden.

China loopt echter al mijlenver voor en experts gaan uit van een ‘winner takes all’-scenario waarin alleen de eerste aanbieders van digitale munten kans maken.

De tijd dringt, maar kan zo’n e-euro echt al in 2022 gelanceerd worden?

De Europese Centrale Bank (ECB) en de 19 aangesloten nationale centrale banken van de eurolanden hebben de ontwikkeling van een eigen digitale euro tot topprioriteit verklaard.

Het idee is nu plotseling een project waar presidenten van de centrale banken zich persoonlijk mee bemoeien, zo vernam Business Insider Deutschland uit bancaire kringen.

Medio volgend jaar zullen de besturen van de centrale banken moeten beslissen of een Europese e-munt er echt komt. Een formaliteit, want ingewijden vertellen dat er al lang eensgezindheid is over de komst van een digitale euro.

De testfase van de munt zou medio 2021 van start moeten gaan. Dat is hard nodig om de beoogde deadlines te halen. De lancering is idealiter begin 2022. Er is dus haast geboden bij het testen van de onderliggende technologie.

Ondertussen staat er ook nog een raadpleging online, waar burgers zelf input kunnen geven over hun behoeften en het gebruik van de munt.

Experts zetten hun vraagtekens bij de haalbaarheid van het tijdspad. Kan de technologische infrastructuur in zo’n tijdsbestek echt veilig, soepel en zonder fouten zijn? Vanaf medio 2021 zijn er immers nog maar 6 maanden tot de beoogde lancering – niet onmogelijk, maar wel een flink karwei.

Een digitale euro moet een elektronische ‘portemonnee’ zijn

De digitale euro moet een digitale variant worden van ons fysieke geld, zoals briefgeld en munten. De e-euro verschilt van cryptomunten doordat deze door een centrale bank wordt uitgegeven. Het verschilt van de huidige manieren van digitaal betalen, omdat het een elektronische ‘portemonnee’ is waarin je je geld meeneemt.

Met zo’n digitale beurs moet je dan altijd makkelijk en snel kunnen betalen, ook in het buitenland.

In die snelheid ligt ook een verschil met de huidige manieren van (online) betalen. Vandaag de dag is een betalingsopdracht vaak snel genoeg gedaan, maar duurt de daadwerkelijke overschrijving naar bijvoorbeeld Zuid-Korea, Vietnam of China soms nog langer dan het vervoer van de bestelde spulletjes.

Hoe de munt er technisch precies uit komt te zien, is ondanks alle voortvarendheid nog niet duidelijk. De randvoorwaarden zijn geschetst en de ECB en de aangesloten nationale centrale banken hebben een aantal basisvereisten voor de digitale euro op tafel gelegd. Op basis daarvan moet nu worden gekeken hoe de munt daadwerkelijk het beste technisch vorm krijgt.

Een munt is vooral ook veel moeilijke politiek

Een nieuwe munt staat niet op zichzelf. De prioriteit die de ECB het project geeft, is niet enkel bedoeld om het de burger gemakkelijk te maken. Het project is net zo goed een staaltje geopolitiek, waarbij er met name naar China wordt gekeken.

China werkt zelf al hard aan een digitale yuan, en ligt met zijn werk aan deze e-munt op dit moment voor op de VS en Europa. In 2019 noemde de voormalige voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, het land al de systemische rivaal van de Europese Unie.

China is er ook veel aan gelegen voorop te blijven lopen; in 2022 zijn de Winterspelen in Beijing en de politieke leiding van het land wil dan internationaal schitteren met de eigen digitale munt.

In China bevindt de e-yuan zich al in de test- en experimenteerfase, die volgens schattingen van de Europese centrale bankiers in het voorjaar zou moeten worden afgerond.

Facebook en China kunnen Europa voor zijn

Tegenover Business Insider Deutschland stelt Patrick Hansen van de vereniging voor informatietechnologie en telecommunicatie Bitkom dat het doel van de ECB nu is om andere initiatieven zoveel mogelijk wind uit de zeilen te nemen.

De angst is dat de eersten op dit gebied veel marktaandeel zullen pakken. Tot nu toe zijn dat China [met de e-yuan] en Facebook, met project Libra”, aldus Hansen.

Het is voor Europa dus belangrijk ook vroeg mee te kunnen spelen. De ECB geeft zelf aan het belangrijk te vinden dat er een munt is waar ze toezicht op kunnen houden: “We willen ervoor zorgen dat de waarde van ons geld behouden blijft en dat een digitale euro, in welke vorm ook, uiteindelijk door de centrale bank wordt gewaarborgd en gereguleerd.”

Hansen zegt dat een digitale valuta ook een concurrentiefactor is voor de economie. “Denk aan een elektrische auto, die automatisch betaalt aan het oplaadstation. Het is absoluut relevant voor de concurrentie in veel industrieën, om hier ver in voorop te lopen.”

Bankiers willen de digitale euro in 2022 lanceren, maar gaat dat echt lukken?

ECB én experts zijn het erover eens dat het succes van een digitale munt afhangt van hoe snel je erbij bent. Maar gaat het ook lukken om in nog geen twee jaar zo’n munt te ontwikkelen? Daar schetst Hansen een beeld dat de bankiers niet zal bekoren.

“Ik acht het uiterst onwaarschijnlijk dat de digitale euro al in 2022 voor alle burgers van de eurozone beschikbaar zal zijn. De technische uitdagingen van dit project zijn enorm. Het zal jaren duren voordat ze een veilige en wendbare technische infrastructuur hebben”, zegt hij.

China heeft een enorm voordeel. Het land werkt al sinds 2015 aan de infrastructuur voor de e-yuan. Daarnaast heeft het land veel minder bureaucratische hindernissen dan de EU, stelt Hansen. Zelfs in een gunstig geval heeft de EU dus een jaar of vijf nodig om even ver te komen.

Het is dus duidelijk waar de haast van de nationale centrale banken in de eurozone vandaan komt. Zij onderschrijven het idee dat een munt geopolitiek is. Daarom hameren ze bij de ECB op snelheid. En met het oog op China moet die ontwikkelsnelheid flink worden opgevoerd.

LEES OOK: Het hoofd van Facebooks cryptoproject legt uit waarom Libra kan werken, zelfs al je Facebook niet vertrouwt