• Huishoudens in energieslurpende huizen kunnen in de problemen komen als de energieprijzen nog veel verder stijgen.
  • Uit onderzoek van TNO en CBS blijkt dat ongeveer 550.000 huishoudens in ‘energiearmoede’ leven.
  • Anders dan vaak gedacht doet dit probleem zich vooral buiten de Randstad voor.

De stijgende energieprijzen kunnen veel huishoudens in de problemen brengen. Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en TNO komt naar voren dat ongeveer 550.000 huishoudens in ‘energiearmoede’ leven.

Het gaat dan om huishoudens in een slecht geïsoleerd huur- of koophuis, daardoor krijgen zij te maken met extra hoge energiekosten. Vaak gaat dat gepaard met een laag inkomen.

“Als de gasprijs zoals verwacht flink gaat stijgen, kunnen ze in de problemen komen”, aldus TNO-onderzoeker Peter Mulder.

“Huurders zijn voor dit soort verduurzaming afhankelijk van de verhuurder. Eigenaren van een energieslurpend huis hebben vaak het geld niet om in betere isolatie te investeren.” Mulder pleit ervoor dat de Rijksoverheid helpt bij het verduurzamen. “Deze mensen zijn lang niet allemaal arm. Er zijn genoeg huishoudens die het energiezuinig maken van hun woning wel kunnen betalen, maar daar als huurder niet zelf over kunnen beslissen.”

Gericht verduurzamingsbeleid kan betalingsproblemen voorkomen

Energiearmoede en inkomensarmoede hebben met elkaar te maken, maar vallen volgens TNO lang niet altijd samen. De energiearmoede in Nederland concentreert zich, anders dan de lage inkomens, in hooguit vijf gemeenten. In 7 procent van de wijken is meer dan een op de tien huishoudens energiearm. Daardoor kan het probleem eenvoudiger per gemeente of regio worden aangepakt.

Volgens Mulder hebben veel huishoudens nu nog geen probleem met het betalen van de energierekening. “Maar als de gasprijs verder gaat stijgen zal een deel van deze groep alsnog een betalingsprobleem krijgen. Door met gericht beleid juist nu meer huizen te verduurzamen kunnen we dat voorkomen.”

Het blijkt overigens niet per se een probleem van de grote steden. “Anders dan vaak wordt aangenomen doet het zich vooral buiten de Randstad voor: in het noorden, oosten en zuidoosten van het land en deels in Zeeland.”

PvdA wil lagere energiebelasting voor huishoudens

De Partij van de Arbeid vindt de waarschuwing van TNO terecht. “Als de energierekening gemiddeld met 400 euro omhoog gaat, vrees ik echt voor een ramp. Het demissionaire kabinet laat mensen letterlijk in de kou staan”, aldus Kamerlid Joris Thijssen. Zijn partij gaat voorstellen indienen omdat volgens Thijssen ook andere oplossingen mogelijk zijn voor het probleem. “Verlaag bijvoorbeeld de energiebelasting voor huishoudens en laat grote bedrijven meer betalen. Of schaf de verhuurderheffing af.”

“De woonlasten, huur en energie bij elkaar zijn voor veel huurders gewoon te hoog. Dat is veel te lang een blinde vlek geweest bij het kabinet”, zegt Zeno Winkels, directeur van de Woonbond. De bond ziet graag dat er iets wordt gedaan aan de hoge energielasten van veel huurders.

“De stookkosten zijn gezien hun inkomen te hoog, of ze zetten de kachel in de winter erg laag om te zorgen dat ze financieel niet in de problemen komen.”

De bond zegt al langer te pleiten voor het aanpakken van de onzuinigste woningen. “Om verhuurders in beweging te krijgen is een huurbevriezing voor die woningen vanzelfsprekend. Dat zet een rem op stijgende woonlasten aan de huurkant, terwijl het verhuurders stimuleert om deze woningen te verduurzamen”, aldus Winkels. “Het afschaffen van de verhuurderheffing, de belasting op sociale huur waar in het kader van Prinsjesdag over wordt gesproken, helpt ook bij het betaalbaar sneller verduurzamen van corporatiewoningen.”

Lees meer over de oplopende energierekening: