Kan Koning Willem-Alexander beter zijn baard direct afscheren of geeft hem juist een “uitstraling van importantie“? Eén ding is zeker, nu de koning zich met baard heeft laten zien op Prinsjesdag is zijn nieuwe look niet alleen een bevlieging voor in de vakantie meer.

Nadat de (hipster)baard in de afgelopen jaren bij veelal creatieve bedrijven de standaard uitrusting is geworden, laten ook steeds meer politici en topondernemers zich met baard zien.

De koninklijke familie kon hierbij niet achterblijven. Startup-prins Constantijn voegde zich al snel naar de onder jonge techbedrijven gebruikelijke etiquette.  Ook ‘pandjesprins’ Bernard draagt al geruime tijd een hippe baard. En sinds enkele maanden neemt de Koning zijn baard dus eveneens serieus.

Goed om te beseffen is dat de Oranjes teruggrijpen op een lange historische traditie. Begin vorige eeuw werd een hoge aristocraat niet serieus genomen als hij geen behoorlijke snor en baard droeg.

En als je goed kijkt, dan heeft de baard van Willem-Alexander ook wel iets weg van die van de Vader des Vaderlands, Willem van Oranje.

Bekijk hieronder in vogelvlucht de rijke historie aan Oranje-baarden.


Willem van Oranje (1533-1584)

“Vader des Vaderlands”, Willem van Oranje staat op de meeste portretten met een nette korte baard die de contouren van zijn gezicht volgt. Daarnaast beschikte de eerste stadhouder van Holland over een mooie volle snor. Het enigszins puntige uiterlijk van zijn baard zou de trend zetten voor zijn directe opvolgers.

Willem van Oranje leidde de opstand van tegen de Spanjaarden die uiteindelijk zou leiden in de onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. De prins begon zijn carrière nog aan het Spaanse hof, als vertrouweling van keizer Karel V en raadsman voor diens zoon en opvolger Filips II. In die tijd waren baarden heel gebruikelijk en beide Spaanse vorsten droegen dan ook een baard. Ook Willem’s uiteindelijke moordenaar, Balthasar Gerards, droeg volgens de portretten een baard, al was dat meer een klein sikje.


Prins Maurits van Oranje (1567-1625)

De jonge Maurits kon zijn vader niet opvolgen als leider van de opstand, maar werd wel al snel ook stadhouder van Holland en Zeeland. In die tijd droeg hij als jonge man nog geen baard, maar latere portretten laten zijn dat hij uiteindelijk een flinke baard ging dragen. De baard van Maurits is wat langer dan die van zijn vader, maar benadrukt ook de puntige vorm van zijn gezicht.

Net als zijn vader zou ook Maurits uitgroeien tot een legendarische figuur in onze vaderlandse geschiedenis. Hij leidde veldtochten tegen Spanje en was de man achter de list met het turfschip van Breda. Maurits was kritisch over het bestand tussen de Nederlanden en Spanje, dat uiteindelijk toch twaalf jaar zou duren.


Frederik Hendrik van Oranje (1584-1647)

Frederik Hendrik volgde zijn overleden halfbroer Maurits op als stadhouder. Aan het begin van zijn militaire carrière stond Nederland er niet meer zo goed voor als eerder. De schatkist was bijna leeg en de stad Breda werd verloren aan de Spanjaarden. Net als Maurits wist Frederik Hendrik uiteindelijk wel naam te maken met het belegeren van steden. Zo veroverde hij Maastricht en wist hij uiteindelijk ook Breda weer te veroveren.

In de lijn met Oranjes is Fredrik Hendrik voor een tijd de laatste die we nog met een baard zien. Zijn look volgt de lijn van Willem van Oranje, met een puntig baardje en snor. Wel blijft het voor Frederik Hendrik vooral bij een sikje.


Geen baard: stadhouders Willem II, Willem III, Willem IV, Willem V en Koning Willem I

Na Fredrik Hendrik zien we in Nederland nog vier Willems langskomen als stadhouder,  vanaf het midden van de zeventiende eeuw tot het midden van de negentiende eeuw. Een baard is in die tijd geheel uit de mode en dus zien we bij Willem II, III, IV én V geen baard meer terug.

Na de val van Napoleon wordt Nederland in 1813 een zelfstandige monarchie, met Willem I als eerste ‘Soeverein Vorst’ der Verenigde Nederlanden.

Deze nieuwe koning staat ook al niet bekend om zijn baard. Wel heeft hij op de meeste portretten flinke bakkebaarden. Pas bij zijn zoon zullen we weer een Oranje zien die wel een echte baard aandurft.


Koning Willem II (1792-1849)

De baarden duiken bij de Oranjes pas weer op bij Koning Willem II. Hij draagt daarbij geen snor en heeft een gladgeschoren gezicht met daaromheen een baard. Als laatste Koning van wie we geen fotoportret hebben, is hij ook de laatste bij wie we op schilderijen en tekeningen moeten afgaan voor zijn precieze uiterlijk.

Een bekend portret is dat van de koning in de Eerste Kamer dat hij zelf aan de Kamer schonk, nadat Nederland een constitutionele monarchie was geworden in 1848.


Willem III (1817-1890)

Koning willem III

De zoon van Willem II werd koning als Willem III en was weer een Oranje met een echte flinke baard. Niet meer in de puntige stijl uit de tijd van de stadhouders, maar in een vollere stijl die we nu nog steeds goed kennen.

Hoewel Willem drie zoons kreeg, zou het na hem nog lange tijd duren voordat we een koning zouden zien met een baard. Alle drie zijn zoons overleden vroegtijdig, dus werd hij opgevolgd door Wilhelmina, nadat haar moeder (Emma) een tijd lang regentes was geweest.


De Prins-gemalen: Hendrik, Bernhard en Claus

Met Wilhelmina, Juliana en Beatrix kreeg Nederland na drie koningen nu drie koninginnen achter elkaar. Dat betekende niet dat de baard helemaal weg was aan het hof.

Echtgenoot van Wilhelmina werd de Duitse Hendrik van Mecklenburg-Schwerin, mét baard. Zijn stijl bestond uit een flinke snor en een sikje. Daarmee leek hij eerder op de stadhouders dan op koning Willem III.

In de tweede helft van de vorige eeuw raakte de baard langzaam uit de mode. Dat is de reden dan we de andere twee Prins-gemalen, Bernhard en Claus, vaak zien als goed geschoren jonge mannen naast de Koningin.

Prins Claus hield deze fris geschoren look tot aan zijn dood, maar zijn schoonvader Bernhard liet zich op latere leeftijd uiteindelijk toch verleiden tot een volle baard. Het is lastig te zeggen welke Bernhard het meest iconisch is, de fris geschoren avontuurlijke Duitser of de latere bebaarde knorrige oude Prins-gemaal die graag nog voor ophef zorgde.


Prins Constantijn en Prins Bernard

In deze nieuwe eeuw is Prins Constantijn trendsetter binnen de Koninklijke familie met een eerste voorzichtig baardje.

Daarnaast wordt de jonge Prins Bernhard, zoon van Prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven regelmatig gezien met een baard. Hij is naast Prins ook bekend als vastgoedmagnaat. Hij zou 590 panden in verschillende bv’s hebben ondergebracht. De “vastgoedprins” is ook eigenaar van het Mediapark in Hilversum. Inmiddels is zijn baard net zo’n kenmerkend onderdeel van zijn uiterlijk als zijn dikgerande brillen.


Koning Willem-Alexander

Koning Willem-Alexander zorgt er in 2019 voor dat de baard ook weer terug is op de troon. Letterlijk, want met zijn optreden op Prinsjesdag wordt zijn baard nu ook min of meer officieel als nieuwe look voor de koning gezien.

Bij Rotterdamse barbiers van Schorem lieten ze eerder al weten dat de koning “een goed hoofd voor een baard” heeft. De Rotterdammers worden gezien als een van de wegbereiders voor de baardmode in Nederland in deze eeuw. “Baarden zijn altijd goed”, zo zegt men daar aan de Nieuwe Binnenweg.

Als de koning besluit om deze baard te houden, gaan we in de toekomst nog veel meer baarden zien. Want uiteindelijk zal misschien ook het ontwerp van de euromunt worden aangepast aan het nieuwe uiterlijk van Willem-Alexander.


Lees meer over de koninklijke familie: