Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00

De Verenigde Staten hebben in navolging van de Britten meer sancties aangekondigd tegen Rusland, Russische bedrijven en invloedrijke Russen. De sancties richten zich vooral op wapenleveranciers, zakenmensen en het Russische lagerhuis, de Doema.

De sancties betekenen dat alle tegoeden van deze mensen en bedrijven in de VS worden geblokkeerd, net als bedrijven die voor de helft of meer eigendom zijn van mensen die onder sancties staan. Amerikanen mogen ook geen handel meer drijven met deze mensen en bedrijven.

De Amerikanen hebben tegen 328 leden van de Doema sancties afgekondigd. In totaal heeft het lagerhuis 450 leden. De militaire bedrijven die worden getroffen maken onder meer helikopteronderdelen, raketten en andere onderdelen voor militaire voertuigen.

De topman van de Russische Sberbank Herman Gref staat ook op de lijst. Volgens de VS is hij een belangrijke bondgenoot van president Vladimir Poetin. De Sberbank is een grote Russische zakenbank. De Britten legden donderdag Gref ook sancties op.

NAVO stuurt extra militaire middelen naar Oekraïne

De NAVO stuurt extra drones en luchtafweersystemen naar Oekraïne, kondigde secretaris-generaal Jens Stoltenberg donderdagmiddag volgens de NOS aan na afloop van de speciale NAVO-top in Brussel. Ook wil het militaire bondgenootschap Oekraïne voorzien van meer humanitaire hulp en cyberveiligheid.

Verder zei Stoltenberg dat de NAVO de militaire aanwezigheid in Oost-Europa verder gaat versterken. Er gaan vier nieuwe gevechtseenheden naar Hongarije, Roemenië, Bulgarije en Slowakije. Ook wordt de aanwezigheid in de lucht en op zee versterkt met onder meer straaljagers, gevechtsschepen en onderzeeërs. De extra troepen en materieel zijn een aanvulling op de vier gevechtstroepen die al gestationeerd waren in Polen en de Baltische staten.

De NAVO-landen gaan zich ook beter voorbereiden op aanvallen met chemische, biologische en kernwapens. Ze zijn er niet gerust op dat Rusland die niet inzet, zei secretaris-generaal Jens Stoltenberg na de NAVO-top in Brussel.

De Verenigde Staten waarschuwen al langer dat Rusland in Oekraïne mogelijk naar gifgas of ander chemisch wapentuig grijpt. Rusland is ertoe in staat en is er eerder ook niet voor teruggeschrokken, memoreert Stoltenberg.

"Als dat inderdaad gebeurt, is er een risico dat het een rechtstreekse weerslag heeft op mensen in NAVO-landen, omdat we dan getuige kunnen zijn van de verspreiding van chemicaliën of biologische wapens naar onze landen", zei de Noorse NAVO-chef.

Stoltenberg zei ook dat de oorlog duidelijk maakt dat er meer militaire investeringen nodig zijn voor de langere termijn. Volgens hem zijn de NAVO-landen plannen aan het maken om meer geld vrij te maken voor militaire uitgaven.

Rutte benadrukt belang eensgezindheid

Het belangrijkste van de NAVO-top is dat de lidstaten hun eensgezindheid hebben bewaard en getoond, zegt premier Mark Rutte. Dat is van groter waarde dan bijvoorbeeld de afgesproken versterking van de oostgrens of de levering van extra wapens aan Oekraïne.

De regeringsleiders van de dertig NAVO-landen, onder wie ook de Amerikaanse president Joe Biden, kwamen donderdagochtend bijeen op het hoofdkwartier in Brussel voor overleg over de Russische oorlog tegen Oekraïne. Ze spraken af de druk op Rusland vol te houden, Oekraïne meer steun te willen bieden en extra troepen te posteren in oostelijke lidstaten die Rusland dichtbij zien komen.

Maar "het belangrijkste was met welke houding iedereen daar zat", zei Rutte na afloop. "We moeten met elkaar de eenheid bewaken en bewaren en je merkt dat iedereen dat wil."

De NAVO-leiders bekrachtigden de stationering van vier nieuwe bataljons, zogeheten battlegroups, in Hongarije, Slowakije, Bulgarije en Roemenië. Nederland wil aan die laatste gevechtsgroep wel militairen leveren en werkt dat uit met Frankrijk, dat het bevel op zich wil nemen.

Nederland heeft al militairen in Litouwen gelegerd en gaat met een Patriot-eenheid het luchtruim in Slowakije verdedigen.

Biden wil Rusland uit de G20

De G20 moeten Rusland weren uit de groep van 's werelds belangrijkste economieën, vindt de Amerikaanse president Joe Biden. Rusland zou niet langer deel kunnen uitmaken van het gezelschap door de oorlog die het voert tegen Oekraïne.

Biden tekende na afloop van een top met de G7, waarin zeven van de belangrijkste westerse industrielanden zitten, aan dat de kwestie aan de G20 is. Andere G20-leden als China en Indonesië hebben al uitgesproken dat ze Rusland er niet uit willen zetten. Als het bij die weigering blijft, moet de G20 voor volgende bijeenkomsten ten minste ook Oekraïne uitnodigen, vindt Biden.

Indonesië, dat op het ogenblik de G20 voorzit, heeft voor komend najaar een top belegd. Rusland is uitgenodigd en president Vladimir Poetin is van plan de top bij te wonen.

De G20 is een internationaal forum gericht op economische samenwerking en stabiliteit. Van de twintig leden zijn waarschijnlijk ook bijvoorbeeld India en Brazilië geen voorstander van een boycot van Rusland.

Rusland hoorde ooit ook bij de G7, toen nog de G8. Maar de VS, Canada, Japan, Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk wezen Moskou acht jaar geleden de deur na de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim.

Stoltenberg blijft jaar langer aan als NAVO-baas

De regeringsleiders van de NAVO-landen hebben het afscheid van secretaris-generaal Jens Stoltenberg met een jaar uitgesteld. De Noor blijft tot eind september volgend jaar aan om de militaire alliantie door deze woelige tijd te loodsen.

De 63-jarige Stoltenberg toont zich "vereerd" met het besluit, dat donderdag op de NAVO-top in het hoofdkwartier in Brussel werd bekrachtigd. "Nu we geconfronteerd worden met de grootste veiligheidscrisis in een generatie staan we samen sterk om ons bondgenootschap sterk te houden en onze mensen veilig."

De NAVO-lidstaten hebben Stoltenberg hun dank betuigd "voor zijn leiderschap en toewijding, in het bijzonder op dit kritieke moment voor de internationale veiligheid", schrijven ze in een verklaring.

De Noorse oud-premier is met bijna acht jaar al de langstzittende secretaris-generaal van het westerse bondgenootschap. Zijn termijn werd al twee keer verlengd. Hij had eigenlijk al een nieuwe baan als baas van de centrale bank in zijn vaderland, maar dat gaat voorlopig niet door.

LEES OOK: De nauwe kring rond Poetin: dit zijn 38 Russische oligarchen die zijn getroffen door westerse sancties