Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00
  • De Nederlandse overheid heeft afgelopen jaar ingegrepen bij de aanbesteding van twee grote projecten voor de aanleg van stroomkabels op zee.
  • Minister Rob Jetten van Klimaat geeft in antwoord op Kamervragen aan dat de regering zich bewust is van politieke veiligheidsrisico’s van aanbestedingen waar Chinese bedrijven bij betrokken zijn.
  • Via speciale wetgeving moet netbeheerder Tennet meer mogelijkheden krijgen om politiek risicovolle partijen uit te sluiten bij de aanleg van vitale delen van het stroomnet.
  • Lees ook: Invloed Chinese overheid op Chinese bedrijven in Nederland is beperkt, maar transparantie kan wel beter, aldus onderzoeksrapport

De Nederlandse overheid schroomt niet om politiek verdachte bedrijven uit te sluiten van aanbestedingen voor de aanleg van cruciale delen van het stroomnetwerk van netbeheerder Tennet. Dat geeft minister Rob Jetten van Economische Zaken en Klimaat aan in antwoord op Kamervragen hierover.

Jetten geeft aan dat speciale wetgeving het mogelijk maakt om voor vitale strategische sectoren rekening te houden met politieke veiligheidsrisico’s. Daarbij is in het geval van Tennet al sprake geweest van overheidsinterventie bij aanbestedingen.

“De integriteit van de vitale infrastructuur is een essentiële factor voor de nationale veiligheid. Digitale dreiging vanuit statelijke actoren is gericht om deze systemen te verstoren of zelfs te saboteren”, zo schrijft Jetten. “Op grond hiervan is zoals hierboven vermeld eerder een nationale veiligheidsanalyse uitgevoerd en is er in 2021 door het ministerie van EZK geïntervenieerd in het aanbestedingsproces voor de 2GW platforms voor Nederland.”

Jetten wil Tennet via een wijziging van de elektriciteitswet nog meer ruimte te geven om bedrijven te weren die een potentieel politiek veiligheidsrisico vormen.

Het ministerie van Economische Zaken heeft afgelopen jaar ingegrepen bij een aanbesteding voor de aanleg van twee grote stroomkabelplatforms op zee. Tegenover Het Financieele Dagblad geeft Tennet aan dat het bedrijf zelf heeft gevraagd om meer duidelijkheid over de omgang met Chinese partijen bij de aanleg van dergelijke infrastructuur.

Sterke handelsbanden met China maken Nederland gevoelig voor Chinese boycot

In een eigen analyse melden het Centraal Planbureau (CPB) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag dat Nederland een van de landen van de Europese Unie is die veel handelt met China. Dat maakt Nederland gevoelig voor Chinese sancties.

Europa en Nederland importeren een groot aantal producten uit China en voor onder meer zeldzame aardmetalen zijn er weinig alternatieven.

Sinds de jaren 90 van de vorige eeuw is de handel tussen China en de EU flink toegenomen. Daardoor zijn onder meer de prijzen voor elektrische apparaten fors gedaald. "Nederland profiteert relatief veel van de Chinese handel", schrijft het CPB.

De handel met China is in Nederland goed voor 66.000 banen en de export was 7 miljard euro waard in 2020. Dat maakt Nederland kwetsbaar voor een handelsboycot zoals China die bijvoorbeeld oplegde aan Litouwen vanwege het aanhalen van de relaties met Taiwan.

Een oplossing voor de afhankelijkheid van China die volgens het CPB wordt genoemd is "het ontkoppelen van China" door minder in- en uit te voeren. Dat zou ertoe leiden dat producten van de markt verdwijnen en dat de prijzen stijgen van onder meer elektrische apparaten. "Daarnaast zou het de handel drukken, wat ten koste gaat van de bijbehorende werkgelegenheid en verdiensten", aldus het CPB.

LEES OOK: Invloed Chinese overheid op Chinese bedrijven in Nederland is beperkt, maar transparantie kan wel beter, aldus onderzoeksrapport