• Personeel van LeasePlan dat naar kantoor wil komen moet ingeënt zijn tegen het coronavirus.
  • De leasemaatschappij is het eerste Nederlandse bedrijf dat een vaccinatie eist.
  • Volgens de privacywet is het niet toegestaan om een coronavaccinatie te verplichten, maar omdat LeasePlan niet controleert, is het juridisch grijs gebied.

Leasemaatschappij LeasePlan verlangt van zijn personeel dat het ingeënt is tegen corona als het weer naar kantoor komt. Volgens de onderneming is het nieuwe normaal “terug naar normaal”, aldus het bedrijf in een verklaring.

De onderneming vindt het belangrijk om personeel wereldwijd weer op kantoor te verwelkomen. Dat helpt volgens de organisatie tegen onder andere burn-outklachten en andere problemen op het gebied van geestelijke gezondheid. Verder is het zaak dat collega’s weer aansluiting vinden met elkaar, zo klinkt het.

Het Financieele Dagblad meldt dat LeasePlan het eerste in Nederland gevestigde bedrijf is dat met een vaccinatieverplichting voor personeel komt. Dat is juridisch overigens niet toegestaan. Maar omdat het bedrijf niet controleert of iemand is ingeënt opereert LeasePlan in juridisch grijs gebied.

“Juridisch is dit onontgonnen terrein”, advocaat Pascal Besselink van juridisch dienstverlener DAS tegen het FD. “Maar in de praktijk zie je dat de rechtsbescherming van een werknemer vaak prevaleert boven die van de werkgever. Grondrechten en privacybescherming wegen dan dus zwaarder dan de zorgplicht”

Het bedrijf heeft circa 8000 werknemers in dertig landen. Daarvan werken er ruim duizend in Nederland op kantoor. LeasePlan heeft onder andere kantoren in Almere, Breukelen, Veghel, Moordrecht en Zwolle.

LeasePlan benadrukt dat er uitzonderingen zijn voor mensen die vanwege hun gezondheid of geloofsovertuiging niet gevaccineerd willen worden voordat ze naar kantoor terugkeren. Alle andere verzoeken voor vaccinatieweigeraars zullen per geval worden behandeld, meldt LeasePlan.

Het bedrijf neemt ook andere maatregelen om zijn mensen veilig te houden. Zo geldt er een roulatieschema voor personeel, waarbij maximaal 50 procent van de werknemers tegelijk op kantoor zijn zodat er voldoende afstand is.

Vakbonden: verplichte vaccinatie van werknemers onacceptabel

Vakbonden FNV en CNV vinden het onacceptabel dat werkgevers hun werknemers verplichten om zich te laten vaccineren. Zij wijzen op de grondrechten van werknemers op het gebied van privacy en lichamelijke integriteit.

Vakbond CNV hoopt dat de multinational het besluit zo snel mogelijk herziet. “Werknemers mogen nooit tot vaccinatie worden verplicht. LeasePlan gaat hiermee een grens over die voor ons niet acceptabel is”, aldus voorzitter Piet Fortuin.

FNV deelt deze opvatting. Zodra er klachten of vragen komen vanuit leden die werkzaam zijn bij LeasePlan, zegt de vakbond in gesprek te gaan. Over het algemeen kreeg FNV nog niet veel belletjes over de kwestie rond verplicht vaccineren vanuit de baas. “Daarom gaan wij ervan uit dat er onder onze leden weinig werkgevers zijn die het opleggen”, zegt een woordvoerder.

Werkgeverskoepel VNO-NCW vindt dat ondernemers in ieder geval de keuze moeten krijgen om naar een vaccinatie of test te vragen. “Zo ontstaat meer richting over wat kan en niet”, zegt een woordvoerder, die daarbij benadrukt dat de privacy gewaarborgd moet zijn.

Volgens de koepel leeft het onderwerp bij leden. “Wij zien dat ondernemers erg bezig zijn met wat ze wel en niet mogen vragen op het vlak van vaccineren en er vaker vragen over hebben.” Dat was een maand geleden nog anders, toen VNO-NCW zei dat de discussie nauwelijks speelde bij de achterban.

De werkgeversorganisatie denkt dat de extra belangstelling komt door een verdere terugkeer naar kantoor, mogelijk vanaf 20 september. Voor die datum heeft het kabinet nieuwe versoepelingen van de coronaregels aangekondigd als de situatie dat toelaat.

De Jonge sluit prikplicht uit

Volgens coronaminster Hugo de Jonge kan er van een vaccinatieplicht op de werkvloer geen sprake zijn, zei hij maandag in een reactie. Maar over de vaccinatie-eis die het bedrijf LeasePlan heeft aangekondigd, wilde hij geen oordeel vellen.

“Daarvoor ken ik de situatie onvoldoende”, aldus De Jonge. “De wet staat dat niet toe, en we gaan de wet ook niet veranderen om dat wel toe te staan.”

De Jonge zegt wel te begrijpen dat werkgevers een veilige omgeving voor hun werknemers willen creëren. “Ik snap dat er dilemma’s zijn. Dat betekent dat we de de komende tijd het gesprek met werkgevers en werknemers aangaan.”

Uit die gesprekken moet blijken “welke mogelijkheden je hebt om een veilige werksituatie te creëren”, aldus de demissionaire bewindsman. Hij noemde coronatoegangsbewijzen als mogelijkheid, waarbij iemand ook een negatieve test kan laten zien.

Uber en Facebook: nog geen vaccinatieplicht in Nederland

Taxi-app Uber en techbedrijf Facebook laten weten dat er in Nederland nog geen vaccinatieplicht voor werknemers zal gelden. In de Verenigde Staten hebben Uber en Facebook werknemers al wel verplicht gevaccineerd te zijn.

“Er is op dit moment geen vaccinatieplicht en we houden de richtlijnen van de overheid op dit punt nauwlettend in de gaten”, zegt een woordvoerder van Uber in Nederland. Voor het hoofdkantoor in Amsterdam geldt thuiswerken. Medewerkers die wel naar kantoor willen, moeten afstand houden en mondkapjes dragen.

Uber, dat in de Verenigde Staten al wel een vaccinatieplicht voor kantoorpersoneel heeft ingevoerd, zegt de lokale regelgeving en richtlijnen voor corona “te allen tijde” te volgen. “Dit betekent dat in sommige markten de kantoren weer volledig open zijn en in andere markten de collega’s nog grotendeels of geheel thuis werken”, aldus het bedrijf.

Voor de landen waar kantoren weer helemaal of gedeeltelijk open zijn, kunnen medewerkers tot medio oktober kiezen waar ze willen werken, aldus Uber. Uber zegt in het najaar deze richtlijn opnieuw te bekijken.

Facebook laat weten dat er op dit moment nog niets te zeggen valt met betrekking tot de vaccinatieplicht van de Nederlandse werknemers van Facebook. “Mocht dat veranderen, dan laten we dat weten”, zegt het bedrijf in een reactie. Verder werken medewerkers nog niet vanaf het Nederlandse Facebookkantoor.

Microsoft Nederland meldt in aanloop naar een nieuw kabinetsbesluit op 17 september te anticiperen op een mogelijke heropening van de kantoren in Nederland. “Mochten wij weer opengaan dan zal dat nog altijd op basis van restricties zijn. Ook blijven de anderhalvemetermaatregel en een gezondsheidscheck vooraf verplicht”, aldus een woordvoerster.

Het bedrijf, dat verder niets zegt over een vaccinatieplicht, zegt altijd de coronarichtlijnen van het RIVM en het kabinet te volgen. “Op dit moment hanteren wij daarom nog altijd het thuiswerkadvies en is het Nederlandse kantoor nog gesloten.”

LEES OOK: Kan een werkgever jou dwingen naar kantoor te komen? Een advocaat arbeidsrecht legt uit hoe dat zit