Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00
  • De radicaal-rechtse Giorgia Meloni wordt na haar verkiezingsoverwinning hoogstwaarschijnlijk de eerste vrouwelijke premier van Italië.
  • Met haar Fratelli d’Italia zette ze met succes de aanval in op de bestuurlijke elite, maar ze wekt veel weerstand met haar radicale standpunten.
  • Ze was vroeger actief voor een neofascistische beweging, hamert op familiewaarden terwijl ze zelf niet getrouwd is en maakte op verkiezingsdag handig gebruik van haar achternaam.
  • Lees ook: Radicaal-rechtse partij Fratelli d’Italia wint verkiezingen Italië: rente 10-jarige staatsschuld richting 4,5%

De radicaal-rechtse Giorgia Meloni wordt hoogstwaarschijnlijk de eerste vrouwelijke premier van Italië. Haar partij Fratelli d’Italia (broeders van Italië) werd op 25 september de grootste bij de Italiaanse parlementsverkiezingen.

Samen met haar rechtse partners Matteo Salvini en Silvio Berlusconi heeft de blonde Romeinse een ruime meerderheid in het parlement en kan ze een kabinet gaan samenstellen.

De 45-jarige Meloni zette met succes de aanval in op de bestuurlijke elite van Italië, maar wekt met haar radicale standpunten veel weerstand. Ze keert zich tegen wat zij de “lhbti-lobby”, “woke-ideologie” en “het geweld van de islam” noemt en heeft beloofd de tienduizenden migranten tegen te houden die elk jaar aan de Italiaanse kust arriveren.

In haar overwinningsspeech zei ze een regering te willen vormen “voor alle Italianen, met als doel het volk te verenigen”, maar veel mensen binnen en buiten Italië zien Meloni en haar nationalistische partners niet zitten.

Waarom is Giorgia Meloni zo omstreden? 8 dingen die je moet weten over de aanstaande premier van Italië.

Ze was vroeger actief voor een neofascistische beweging

Foto: EPA/Luca Zennaro
Foto: EPA/Luca Zennaro

Giorgina Meloni sloot zich op haar vijftiende aan bij de neofascistische beweging Movimento Sociale Italiano, die kort na de Tweede Wereldoorlog werd opgericht door loyalisten van de overleden dictator Benito Mussolini. Ze organiseerde onder meer manifestaties en plakte ’s nachts stiekem posters. Meloni uitte destijds openlijk haar bewondering voor de fascistische leider, die een bondgenoot was van Adolf Hitler. “Mussolini was een goede politicus, want alles wat hij deed, deed hij voor Italië.”

Maar inmiddels zegt ze afscheid te hebben genomen van deze sympathieën uit haar jeugd en profileerde ze zich tijdens de verkiezingscampagne veel gematigder. “Italiaans rechts heeft het fascisme nu al decennia geleden aan de geschiedenis overgedragen en het ontberen van democratie en de beruchte anti-Jodenwetten ondubbelzinnig veroordeeld”, stelde ze in augustus in meerdere talen in een campagnefilmpje.

Maar critici wijzen erop dat haar partij Fratelli d'Italia fascisme wellicht niet expliciet steunt, maar er ook niet echt hard mee breekt. Zo refereert de groen-wit-rode vlam in het logo van de partij naar het tijdperk Mussolini en is die vrijwel identiek aan het logo van de inmiddels opgeheven neofascistische Movimento Sociale Italiano.

Ze hamert op familiewaarden maar is zelf niet getrouwd

 Foto: EPA/Fabio Cimaglia
Foto: EPA/Fabio Cimaglia

Meloni omschrijft zichzelf als conservatief en hamert op traditionele familiewaarden. In een beroemde toespraak in Spanje zei ze vorig jaar: "Ik ben Giorgia, ik ben een vrouw, een moeder, een Italiaanse en een christen". Daarbij waarschuwde ze dat alle traditionele waarden en haar identiteit worden aangevallen.

Ze is tegen "de lhbti-lobby" en "de genderideologie" en zegt voor "de Italiaanse en christelijke waarden" en "het traditionele gezin" te staan. Maar zelf is ze niet getrouwd, terwijl ze in 2016 wel een dochtertje kreeg samen met de journalist Andrea Giambruno. Critici noemen dat hypocriet. Het stel woont wel samen.

Ze zat als jongste minister ooit in een kabinet van Silvio Berlusconi

Foto: EPA/Giuseppe Giglia
Foto: EPA/Giuseppe Giglia

Meloni wil met een rechts blok gaan regeren. Haar Fratelli d'Italia sloot daarom voor de verkiezingen al een verbond met de Lega Nord van voormalig minister Matteo Salvini en Forza Italia van oud-premier Silvio Berlusconi.

Met Berlusconi heeft ze een lange geschiedenis, want hij benoemde haar in 2008 tot minister van Jeugdzaken en Sport in een van zijn kabinetten. Meloni was destijds 29 jaar en daarmee de jongste minister ooit in Italië.

Mediamagnaat Berlusconi staat bekend als centrum-rechts en is meerdere malen veroordeeld voor fraude, omkoping en meineed. Daar waar de inmiddels 86-jarige Berlusconi in het verleden zelf verschillende meerdere rechtse coalities leidde, zal hij zich nu moeten schikken in een rol onder Meloni.

Progressief Italië vreest dat ze vrouwenrechten wil inperken

Foto: EPA/Angelo Carconi
Foto: EPA/Angelo Carconi

Giorgia Meloni wordt de eerste vrouwelijk premier van Italië, maar veel progressieve vrouwen zien in haar juist een tegenstander op het gebied van vrouwenrechten.

Zo is Meloni als uitgesproken conservatief tegen abortus. Hoewel ze meerdere malen heeft beloofd de abortusrechten in Italië niet in te perken, gingen deze week toch duizenden mensen de straat op hun steun voor de wet uit te spreken. Ook is Meloni tegen vrouwenquota in het bedrijfsleven.

"Uiteraard zullen we achteruit gaan op het gebied van vrouwenrechten, omdat Meloni geen afstand neemt van de uiterst rechtse cultuur", zegt Monica Cirinnà van de centrumlinkse Democratische Partij tegen The Guardian. "Die cultuur houdt vast aan het feit dat vrouwen zich altijd op een bepaalde manier moeten gedragen en maar een beperkte hoeveelheid vrijheid moeten krijgen."

Ze is voorzitter van de Europese hervormerspartij waar ook leden van JA'21 en de SGP in zitten

Foto: EPA/Angelo Carconi
Foto: EPA/Angelo Carconi

Naast leider van Fratelli d'Italia is Giorgia Meloni ook voorzitter van de Europese Partij van Conservatieven en Hervormers (ECR). Daar maakt onder meer de Poolse partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) deel van uit. Bij de ECR zijn ook vijf Nederlandse politici aangesloten: drie van JA21, een van de SGP en een oud-FvD'er.

Meloni was altijd uitermate kritisch op de Europese Unie en de euro, maar heeft haar toon de laatste tijd gematigd. Ze zegt wel te willen gaan heronderhandelen over de voorwaarden van de subsidies en goedkope leningen die Italië van Brussel heeft gekregen, maar belooft "geen gekke dingen" te gaan doen.

Een woordvoerder van de Europese Commissie liet na haar uitverkiezing weten te hopen op een "coöperatieve" samenwerking met de nieuwe Italiaanse regering. Toch zijn veel Europese leiders en beleggers ongerust over het beleid van Meloni ten aanzien van de rechtsstaat en de torenhoge staatsschuld van Italië.

Haar vader verliet het gezin al toen ze nog heel jong was en hij werd ooit betrapt met 1.500 kilo hasj

Foto: EPA/Alessandro di Meo
Foto: EPA/Alessandro di Meo

Francesco Meloni verliet zijn vrouw en twee dochters toen Giorgia nog maar net twee jaar oud was. Hij vestigde zich op het Canarische eilanden La Gomera en Giorgia en ze zag hem maar twee keer per jaar. Ze woonde in haar jeugd met haar moeder en zus in een 45 vierkante meter tellend appartement in Rome en kon later niet haar gewenste studie tot tolk volgen, omdat daar geen geld voor was.

In haar vorig jaar verschenen autobiografie 'Ik ben Giorgia' schreef Meloni dat de afwezigheid van haar vader grote invloed op haar heeft gehad: "Mijn behoefte om voortdurend goed genoeg te zijn, om met name door mannen geaccepteerd te worden, en de grote angst om degenen die in mij geloven teleur te stellen, komen waarschijnlijk voort uit het gebrek aan liefde van mijn vader."

In 1995 werd Francesco Meloni op Mallorca betrapt met 1.500 kilo hasj aan boord van een zeilboot, waarmee hij op weg was vanuit Marokko naar Italië. Hij kreeg daarvoor negen jaar cel. Inmiddels is de vader van Giorgia Meloni overleden.

Ze was in het verleden positief over Poetin, maar heeft zich nu volledig achter Oekraïne geschaard

Foto: EPA/Fabio Frustaci
Foto: EPA/Fabio Frustaci

Giorgia Meloni liet zich in het verleden regelmatig positief uit over de Russische president Vladimir Poetin. Zo noemde ze Poetin in 2018 nog "een strijder voor de westerse waarden" en zei ze volgens Politico dat zijn overwinning bij de niet vrij verlopen verkiezingen "de duidelijke wil" was van het Russische volk.

Maar sinds de Russische inval van Oekraïne schaart ze zich ondubbelzinnig achter de NAVO en de Europese sancties tegen Rusland. Ook verzekerde ze direct na de verkiezingen dat de nieuwe regering van Italië volledige steun zal bieden aan Oekraïne.

In een tweet aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski schreef Meloni: "Je weet dat je kan rekenen op onze loyale steun voor de vrijheid van het Oekraïense volk. Blijf sterk en blijf standvastig in je geloof!" 

Ze maakte op verkiezingsdag slim, maar ook een tikkeltje ordinair, gebruik van haar achternaam

Foto: EPA/Carmelo Imbesi
Foto: EPA/Carmelo Imbesi

Op verkiezingsdag is het in Italië verboden nog campagne te voeren. Maar Meloni wist in een filmpje op sociale media verwijzend naar haar achternaam toch nog volop de aandacht te trekken.

In het filmpje draagt ze in elk van haar handen een meloen, hooggehouden voor haar borsten. "Dit is alles wat ik te zeggen heb", zo knipoogde ze. Haar achternaam betekent meloenen in het Italiaans en is ook straattaal voor borsten.

LEES OOK: Het VK heeft een nieuwe Iron Lady: 7 dingen die je moet weten over de nieuwe Britse premier Liz Truss