Elizabeth II, Koningin van Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Hoofd van het Britse Gemenebest en Verdediger van het Geloof heeft niet het eeuwige leven.

Nu, op negentigjarige leeftijd heeft The Queen 13 premiers voorbij zien komen en 12 presidenten van Amerika (nummer 13 is onderweg) sinds ze in 1952 op de troon klom. Toch gaat het niet helemaal goed met de Koningin.

Ze heeft volgens woordvoerders van het Britse koningshuis al enkele weken last van een zware verkoudheid en kon niet aanwezig zijn bij de kerst- en nieuwjaarsdienst. Hoogst ongebruikelijk, aangezien ze hoofd is van de Anglicaanse kerk en haar religieuze verplichtingen zeer serieus neemt.

Volgens de officiële verklaringen is de Koningin wel aan de beterende hand en leest ze regeringsstukken. Hoewel er dus geen reden voor serieuze bezorgdheid zou mogen zijn, doemt er wel een belangrijke vraag op: wat gebeurt er eigenlijk wanneer de Koningin overlijdt?

Ten minste twaalf dagen lang zal Groot-Brittannië in rep en roer zijn. Aangezien Britse beurzen en banken waarschijnlijk tijdelijk de deuren sluiten, lopen de kosten in de miljoenen. De uitvaart van de Koningin en kroning van de nieuwe Koning zullen formele feestdagen worden met een economische impact op het nationale inkomen van tussen de 1,2 en 6 miljard pond.

Het zal een gebeurtenis worden zoals het Verenigd Koninkrijk niet meer heeft gezien sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Er zijn triviale dingen – de BBC zal alle comedy shows afblazen -, maar ook grotere culturele veranderingen. Prince Charles verandert misschien zijn naam, het volkslied wordt aangepast. De Britse Commonwealth valt misschien wel uit elkaar.

De dood van prinses Diana en de Queen Mother zorgden al voor hysterie. Maar de dood van de Koningin zal daar nog een schepje bovenop doen. De meeste Britten kennen geen leven zónder de Koningin.

BI Graphics World leaders Queen Elizabeth II has outlasted no Trump

Foto: Samantha Lee/Business Insider

De eerste uren

Buckingham Palace

Foto: Buckingham Palace.sourceFLICKR/Alessandro Casagrande

Veel hangt af van het overlijdensproces. Mocht het verwacht zijn (zeg, na een lang ziektebed) dan zal de aankondiging al klaar liggen. Binnen de muren van Buckingham Palace worden de voorbereidingen voor het overlijden van Elizabeth en de daaropvolgende troonopvolging ‘The Bridge’ genoemd. Mocht ze onverwachts overlijden, of zelfs publiekelijk (zoals bij Diana in 1997) dan zal het nieuws direct naar buiten komen.

De medewerkers van Buckingham Palace zullen direct naar huis gestuurd worden. Mocht de Koningin ‘s nachts overlijden, dan krijgen zij het nieuws om acht uur ‘s morgens. Het Britse koninklijk huis heeft voor dit soort momenten een speciale hotline om het personeel op de hoogte te brengen en instructies te geven. Veel van deze details kreeg Business Insider van een voormalig medewerker van het paleis.

Het nieuws zal eerst verspreid worden via tv. Alle BBC-kanalen zullen met hun programmering stoppen en overschakelen naar BBC 1. Andere zenders zijn niet verplicht om dit te doen, maar zullen vrijwel zeker ook hun programmering aanpassen.

Zo kondigde de BCC de dood van de Queen Mother in 2002 aan:

Presentatoren bij de BBC oefenen regelmatig voor het mogelijke overlijden van de Koningin zodat ze weten wat ze moeten doen als het nieuws ineens naar buiten komt. In 2015 tweette een BBC-journalist dat ze Koningin was overleden. Ze wist op dat moment niet dat haar collega’s een onverwachte oefening deden. Haar tweet werd vervolgens door verschillende buitenlandse media opgepikt.

Peter Sissons van de BBC kreeg veel kritiek toen hij een rode stropdas droeg op de dag dat de Queen Mother overleed. Sindsdien heeft de BBC altijd zwarte pakken en dassen klaarliggen.

Alle comedies wordt afgelast

charlie chaplin machine cogs old fashioned black and white silent movie

Foto: Geen Charlie Chaplin dus – surfstyle/Flickr (CC)

Tijdens een periode van nationale rouw zal er geen komedie op tv uitgezonden worden. Natuurlijk hebben de verschillende zenders al documentaires over het leven van The Queen klaarliggen. Aangezien de laatste monarch in 1952 overleed, kan het goed zijn dat een aantal tradities is aangepast.

De Londense beurs zal waarschijnlijk sluiten als het nieuws gedurende een werkdag naar buiten komt. De vlaggen gaan halfstok tot 08.00 uur de dag na de uitvaart. De dag zelf zal vanaf dan een nationale herdenkingsdag worden.

Het Britse rijk zal kortstondig herrijzen

Union Jack flies at half-mast over foreign office in britain

Het nieuws zal natuurlijk de hele wereld over gaan, zeker omdat Groot-Brittannië in veel landen present is. Niet alleen via ambassades, maar ook in voormalige koloniën en de Commonwealth. Een korte periode had het Britse Koninkrijk de macht over een kwart van de wereld. Het zal even voelen alsof het VK weer alle aandacht heeft.

Maar wat gebeurt er ín het paleis?

Achter gesloten deuren zal de ‘toetredingsraad’ bijeen geroepen worden

St_James's_Palace,_2001 st james palace london queen

Foto: St. James’s Palace – Elisa.rolle/Wikimedia Commons

Wanneer het personeel naar huis is gestuurd en de toeristische attracties gesloten zijn, komt de Accession Council (toetredingsraad) samen in St. James’s Palace om de opvolger, Prince Charles, officieel te benoemen. Deze raad is niet per se nodig, Charles is automatisch Koning zodra de Koningin is overleden.

Geeft Charles het stokje door aan William?

Het is ook goed mogelijk dat de kroon direct haasje-over gaat naar Charles’ zoon: Prince William. Een optie die vaak is besproken in de media.

royal standard of uk queen

Foto: The Royal Standard – Barryop/Wikimedia Commons

Dit zou voor een constitutionele crisis zorgen en is om die reden hoogst onwaarschijnlijk. Prins William zegt zelf dat dat ‘absoluut niet’ gaat gebeuren. In plaats daarvan zal Prins William de nieuwe Prince of Wales worden, de huidige rol van Charles.

Charles heeft zich al zijn hele leven voorbereidt op het koningschap. Dat zijn moeder het zo lang volhield, zorgt ervoor dat Charles zelf ook niet meer de jongste is. Hij is 68 jaar oud, ver voorbij de Britse pensioenleeftijd.

“Ongeduldig? Ik? Wat een suggestie! Natuurlijk ben ik dat”, zei hij in 2012. “Mijn tijd is bijna op. Ik kan er slechts aan ruiken als ik niet oppas.”

De nieuwe monarch (Charles dus) zal zijn trouw aan het parlement en de Kerk van Engeland zweren. Daarbij wordt hij ook de nieuwe gouverneur van de kerk.

Charles hoeft niet per se ‘King Charles’ te worden. Bij de kroning mag de nieuwe vorst zijn naam kiezen uit zijn doopnamen. Toen Koningin Elizabeth II gevraagd werd welke naam ze zou kiezen, zei ze: “mijn eigen natuurlijk – wat anders?”

Mocht Prince Charles, voluit Charles Philip Arthur George, zijn naam willen veranderen, dan kan hij voortaan dus door het leven gaan als ‘Koning Philip’, ‘Koning Arthur’ of ‘Koning George’.

Het lichaam van de Koningin zal opgebaard worden

george v westminster hall 1936

Foto: Koning George V in Westminster Hall in 1936. Leonard Bentley/Flickr (CC)

Terwijl er over bovenstaande zaken wordt gediscussieerd, zal de Koningin in Westminster Hall opgebaard worden. Zo kunnen de Britten drie dagen lang hun eer betuigen.

Toen prinses Diana overleed, werden er tienduizenden bloemen gelegd voor Buckingham Palace. Sommige schatten dat er één miljoen boeketten werden achtergelaten. Mensen stonden soms wel tien uur in de rij om het condoleance-register te tekenen.

De bloemenzee voor Buckingham Palace voor prinses Diana:

Flowers_for_Princess_Diana's_Funeral

Foto: Maxwell Hamilton/Wikimedia Commons (CC)

Er zullen véél sterren aanwezig zijn bij de uitvaart

Daily Mail denkt dat de Koningin twaalf dagen na haar overlijden begraven zal worden. De kist zal dan verplaatst worden naar Westminster Abbey. Waarschijnlijk is het de uitvaart met de meeste bezoekers aller tijden. Denk aan wereldleiders en voormalige leiders van over de hele wereld, aangezien ze al 65 jaar op de troon zit.

Justin Welby, de aartsbisschop van Canterbury, zal de dienst leiden. Volgens The Daily Beast is de Koningin actief betrokken geweest in het plannen van haar uitvaart.

De BBC meldde dat één miljoen mensen een erehaag vormden tijdens de uitvaart van prinses Diana. Dertig miljoen Britten keken naar de speciale tv-uitzending die wereldwijd 2,5 miljard kijkers trok. De uitvaart van Elizabeth zal waarschijnlijk ook dit soort cijfers halen.

Waar is haar laatste rustplaats?

Balmoral Castle scotland

Foto: Balmoral Castle in Scotland, mogelijke begraafplaats Stuart Yeates/Flickr (CC)

Wanneer de dienst erop zit, is het tijd voor de begrafenis. De Koningin heeft waarschijnlijk al besloten waar dit is, in Sandringham of Balmoral in Schotland. Deze plekken zijn uniek in hun soort, omdat ze eigendom zijn van de Koningin, en niet het koningshuis. Ze zou ook nog begraven kunnen worden in de St. George-kapel in Windsor, waar ook haar vader ligt begraven.

Na een gepaste tijd van rouw, ongeveer een jaar, zal de kroning plaatsvinden. Het is een ceremoniële aangelegenheid, maar op zich kan de nieuwe monarch doen wat-ie wil. Hij is immers de Koning. Daarnaast mag hij zelf bepalen hoe de kroning verloopt. Mocht Charles niet met de traditie willen breken, dan zal de ceremonie plaatsvinden in Westminster Abbey. Met wederom de aartsbisschop van Canterbury erbij.

Victoria Street in Londen, vlak voor de kroning van Koningin Elizabeth II in 1953:

London Victoria Street_just_before_the 1953 Coronation_geograph 3190170 by Ben Brooksbank

Foto: source Ben Brooksbank/Wikimedia Commons

De kleine zaken…

De Koningin begraven, een nieuwe koning op de troon… Is dat alles? Natuurlijk niet.

Er zullen honderden veranderingen plaatsvinden in het land in deze maanden.

Allereerst zal er een nieuwe munt geslagen worden en nieuw briefgeld gedrukt. Het portret van Charles ligt al klaar. Het geld zal niet allemaal in een keer vervangen worden, maar gedurende een aantal jaren.

Het volkslied ‘God Save The Queen’ zal aangepast worden. Hier hoor je Dame Julie Andrews ‘God Save The King’ zingen voor George VI in 1948:

Een andere verrassende aanpassing: de politie heeft een nieuwe badge nodig op de helmen. Op dit moment staan de initialen van de Koningin erop. Ook zullen paspoorten aangepast moeten worden en postzegels.

Deze kleine aanpassingen doen er meer toe dan dat je misschien zou verwachten. Toen Elizabeth gekroond werd, zorgde ‘de tweede’ voor controverse in Schotland. Er was voor de Schotten nooit een Elizabeth I. Sommige brievenbussen met daarop ‘Elizabeth II’ werden vernield in Schotland.

Een einde aan het Gemenebest?

Het overlijden van de Elizabeth kan grotere gevolgen hebben dan alleen een paar postzegels die aangepast moeten worden. Het kan het einde betekenen van de ‘Commonwealth’ zoals we hem nu kennen.

De organisatie bestaande uit 53 landen; in 16 landen is de Britse vorst officieel het staatshoofd, onder meer in Australië, Canada, Jamaica, Nieuw-Zeeland en Barbados. Dit overblijfsel van het Britse rijk is nu vooral een politieke handelsorganisatie. Ze heeft slechts een paar formele bevoegdheden, maar veel symboliek. Veel landen waren tegen hun wil in onderdeel van dit rijk, en riepen lang geleden al hun onafhankelijkheid uit.

Het zou goed kunnen dat sommige landen ervoor kiezen om écht te breken met Groot-Brittannië als Elizabeth II weg is.

Australië hield bijvoorbeeld in 1999 een referendum om een zelfstandige republiek te worden. Uiteindelijk verloren de republikeinen nét, aangezien veel inwoners een persoonlijke band voelden met de Koningin. Het zou goed kunnen dat wanneer de Queen verdwenen is, dit soort landen het gevoel hebben dat de tijd is gekomen om zich écht af te scheiden.

Een republikeins Groot-Brittannië?

Prince Charles

Foto: Prince Charles, REUTERS/Fayez Nureldine

Afhankelijk van Charles’ doen en laten, krijgen republikeinen meer invloed in Groot-Brittannië. Al is het vrijwel ondenkbaar dat Groot-Brittannië een republiek wordt in de nabije toekomst. 66 procent van de bevolking zegt dat het land beter af is als monarchie, slecht 17 procent kiest voor een republiek.

Afgelopen december deed de Koningin vanwege haar leeftijd afstand van een aantal verantwoordelijkheden bij goede doelen en academische instituten.

Hopelijk duurt het nog even voordat ze overlijdt, maar dat het eraan zit te komen is een feit.