Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00

De Russische president Vladimir Poetin heeft een gedeeltelijke militaire mobilisatie afgekondigd. Dat meldt het Russische staatspersbureau TASS woensdagochtend.

“Het Westen wil ons land vernietigen”, zei Poetin. Volgens hem heeft het Westen geprobeerd om Oekraïners tot kanonnenvoer te maken en wilde het geen vrede tussen Oekraïne en Rusland.

De president herhaalde dat hij de Donbas, bestaande uit de Oost-Oekraïense regio’s Donetsk en Loehansk, wil “bevrijden”. Russische troepen vielen Oekraïne eind februari binnen om naar eigen zeggen inwoners van die gebieden te beschermen. Volgens Poetin mogen deze mensen niet in de steek worden gelaten.

Rusland gaat 300.000 reservisten oproepen, zo maakte minister van Defensie Sergej Sjojgoe bekend nadat president Poetin de gedeeltelijke militaire mobilisatie had afgekondigd.

In een interview op de Russische staatstelevisie zei Sjojgoe dat alleen mensen worden opgeroepen die al eerder militaire training hebben gehad. Het presidentiële besluit van Poetin slaat dus niet op studenten en dienstplichtigen, een gevoelig punt in Rusland. Volgens schattingen had Rusland tot wel 2 miljoen mensen op kunnen roepen bij een volledige mobilisatie.

Sjojgoe zei ook dat de het Russische leger tot nu toe bijna 6/000 soldaten heeft verloren in de strijd in Oekraïne. Onder meer de Verenigde Staten gingen eerder al uit van een veelvoud daarvan, en hadden het zelfs over 80.000 slachtoffers aan Russische zijde.

De Russische defensieminister benadrukt dat Rusland een groot land is en dat de gedeeltelijke mobilisatie het land nog lang niet uitput. De eerste mensen worden woensdag al direct opgeroepen om te vechten. Dinsdag verscherpte het parlement de straffen voor desertie tijdens een mobilisatie.

De afgelopen weken is de roep op de Russische staatstelevisie om een mobilisatie steeds luider geworden. Oekraïne is bezig met een tegenoffensief en heeft met name in de regio Charkov veel terrein gewonnen. Het Russische leger kampt met een groot personeelstekort in Oekraïne, maar omdat Poetin steevast sprak van een 'speciale militaire operatie' in plaats van een oorlog kon hij geen beroep doen op dienstplichtigen en reservisten.

Regering Oekraïne: oproep tot mobilisatie toont dat oorlog voor Rusland niet volgens plan gaat

De oproep tot een gedeeltelijke militaire mobilisatie laat zien dat de oorlog in Oekraïne niet volgens plan gaat, zegt Michailo Podoljak, de adviseur van de Oekraïense president Volodimir Zelenski in een eerste reactie.

"Alles gaat nog steeds volgens plan, toch? Het leven heeft een geweldig gevoel voor humor", zo schreef de topfunctionaris op Twitter. Hij wees ook op de gevolgen waar Russen mee te maken hebben sinds Russische troepen Oekraïne in februari binnenvielen, bijvoorbeeld economische sancties.

De mobilisatie komt volgens Podoljak niet onverwachts. Tegen persbureau Reuters zegt hij dat de andere opmerkingen van Poetin retorisch zijn en bedoeld zijn om de schuld van de oorlog en de verslechterde Russische economie op het Westen af te schuiven.

De Amerikaanse ambassadeur Bridget Brink in Kiev zegt Oekraïne te blijven steunen "zolang als dat nodig is".

Ze ziet de gedeeltelijke mobilisatie die de Russische president Vladimir Poetin heeft afgekondigd als een teken van zwakte van zijn leger. De Verenigde Staten zullen volgens haar "nooit Ruslands claim op geannexeerd Oekraïens grondgebied erkennen".

De Duitse vicekanselier Robert Habeck ziet Poetins aankondiging als "een verdere escalatie". "Het is een volgende slechte en verkeerde stap van Rusland en we zullen kijken hoe we hierop moeten reageren."

De Britse onderminister Gillian Keegan denkt dat het Westen Poetins dreigementen over kernwapens serieus moet nemen. "Het is een zorgelijke situatie. Wij hebben de controle niet, ik weet niet eens of hij de controle heeft."

Westerse landen wijzen referenda voor annexatie Donbas-regio af

Internationaal wordt intussen afwijzend gereageerd op de aankondiging in vier door Russische troepen bezette gebieden in Oekraïne referenda te houden over toetreding tot Rusland.

De Verenigde Staten zullen nooit erkennen dat Rusland de regio's Donetsk, Loehansk, Cherson en Zaporizja inlijft, zei Jake Sullivan, de nationale veiligheidsadviseur van president Joe Biden. Hij sprak van een belediging van de principes van soevereiniteit en territoriale integriteit.

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz zei in New York dat de "schijnreferenda" in strijd zijn met het internationaal recht en niet zullen worden geaccepteerd. Het zijn volgens hem slechts pogingen "imperialistische agressie" te verhullen.

Volgens de Franse president Emmanuel Macron zou het "cynische" plan grappig zijn als het niet zo tragisch was. De internationale gemeenschap zal de resultaten van deze "parodie" in ieder geval niet erkennen, zei hij. In zijn toespraak tot de VN gaf ook Macron Rusland de schuld van een "terugkeer van het imperialisme" in Europa. Net als Scholz riep hij Moskou op Oekraïne te verlaten.

NAVO-chef Jens Stoltenberg hekelde de plannen als "de zoveelste escalatie in de oorlog veroorzaakt door het Kremlin." Hij zei op Twitter dat "schijnreferenda geen legitimiteit hebben en niets veranderen aan de aard van de Russische agressieoorlog tegen Oekraïne. De internationale gemeenschap moet deze flagrante schending van het internationaal recht veroordelen en de steun voor Oekraïne opvoeren."

De Europese Commissie is met een grote delegatie in New York. Voorzitter Ursula von der Leyen betoogde dat de referenda het VN-handvest duidelijk schenden. "Proberen de grenzen van Oekraïne te veranderen is totaal onaanvaardbaar. We zullen de poging van Rusland om zijn illegale en wrede bezetting van Oekraïense gebieden te legitimeren nooit erkennen."

De Poolse president Andrzej Duda noemde de volgens hem door Rusland georganiseerde volksraadplegingen "waardeloos". Volgens hem wordt het resultaat niet in het stembureau maar in Moskou bepaald. De uitslagen zullen dan ook niet worden erkend.

De regering in Kiev verklaarde dat de referenda niets zullen veranderen en dat de strijd gewoon doorgaat. Oekraïne wil dat de internationale gemeenschap de sancties en wapenleveringen opvoert.

De referenda worden volgens Russische media tussen 23 en 27 september gehouden. Rusland kan ze gebruiken als rechtvaardiging om zijn "speciale militaire operatie" in Oekraïne om te vormen tot een oorlog. Dat zou kunnen betekenen dat er een mobilisatie komt om de verzwakte strijdkrachten te versterken.

Lees ook: Rusland is afhankelijk van de Wagner Groep voor de strijd in Oekraïne – maar deze huurlingen liggen zelf ook onder vuur

Russische nederlaag in Oekraïne is nodig, volgens Duitse bondskanselier Scholz

De Russische president Vladimir Poetin zal zijn "imperialistische ambities" alleen opgeven na een nederlaag in Oekraïne, waarschuwde de Duitse bondskanselier Olaf Scholz in zijn toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Om de wereld veiliger te maken moet Oekraïne daarom met man en macht geholpen worden de Russische aanval af te slaan. Een door Rusland gedicteerde vrede is volgens Scholz onacceptabel.

Scholz zei dat Poetin met zijn oorlog riskeert om zowel Oekraïne als Rusland te vernietigen. Volgens de bondskanselier dreigt hij de wereld "terug te katapulteren" naar een verleden waarin "oorlog een normaal politiek middel" is en waarin "de sterken de zwakken overheersen". Hij riep de VN op te voorkomen dat die wereld werkelijkheid wordt. Volgens de bondskanselier moet de VN daarvoor ook zelf veranderen en een grotere stem geven aan armere landen.

Scholz kondigde eveneens aan dat Duitsland op 25 oktober in Berlijn een internationale conferentie houdt voor de wederopbouw van Oekraïne. Duitsland zal Oekraïne ook financieel en materieel bijstaan bij de wederopbouw.

LEES OOK: Rusland dupeert zijn eigen economie door de oorlog in Oekraïne en kan zijn status als ‘energiesupermacht’ verliezen, zeggen economen