Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00
4:52

De stijging van prijzen van goederen en diensten explodeert in Nederland. In maart is de inflatie in Nederland op basis van de Europese rekenmethode gestegen naar bijna 12 procent.

Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek vrijdag. Een maand eerder was dit nog ruim 7 procent.

Het statistiekbureau kwam met het cijfer vanwege de bekendmaking van de inflatie van de eurozone door het Europese statistiekbureau Eurostat later op de dag. Er is gebruikgemaakt van de Europees geharmoniseerde methode, die in het leven is geroepen om de inflatiegegevens van verschillende Europese landen goed met elkaar te kunnen vergelijken.

De berekening verschilt iets van de normale manier waarop het CBS de inflatie becijfert. Die reguliere cijfers worden pas op 7 april gepubliceerd.

Hoge inflatie door sterk gestegen prijzen van gas, stroom, benzine en diesel

De inflatie in Nederland bevindt zich al enige tijd rond het hoogste niveau in decennia. Dat komt omdat de energieprijzen en brandstoftarieven aan de pomp ook al voor het conflict in Oekraïne flink waren toegenomen. Dat is onder meer te wijten aan het snelle economisch herstel uit de coronacrisis, waardoor er voor tal van grondstoffen en ook personeel in bepaalde sectoren schaarste is ontstaan.

De Russische inval in Oekraïne heeft de prijzen vervolgens extra aangejaagd. Op de olie- en gasmarkten leven sindsdien grote zorgen dat de brandstoftoevoer uit Rusland wel eens op zou kunnen drogen. En doordat energie duurder wordt gaan tal van andere producten ook in prijs omhoog.

Voor het fabriceren van goederen is namelijk energie nodig. Bedrijven rekenen hun hogere kosten vervolgens door aan consumenten.

De Nederlandse overheid heeft ook al maatregelen doorgevoerd om de pijn voor Nederlandse consumenten wat te verzachten.

Vrijdag is juist een accijnsverlaging ingegaan waardoor automobilisten goedkoper uit zijn aan de pomp. Per tankbeurt scheelt het waarschijnlijk al gauw zo'n 8 euro. Toch kan dit soort steun vanuit het kabinet niet voorkomen dat Nederlanders er dit jaar in koopkracht op achteruit gaan, heeft onder meer premier Mark Rutte al gewaarschuwd.

De hoge inflatie tast de koopkracht van inkomens en spaargeld aan. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat de Nederlandse inflatie dit jaar gemiddeld op 5,2 procent uitkomt in een basisscenario. Maar er is ook een somberder scenario waarin de economen van het Planbureau rekening houden met een gemiddelde stijging van prijzen van goederen en diensten van liefst 7,9 procent in 2022.

Als we naast deze prijsstijgingen de gemiddelde hoogste spaarrente voor deposito's van één jaar van 0,3 procent leggen, komen we door deze van elkaar af te trekken op een zogenoemde negatieve reële rente op spaargeld van 4,9 procent in het basisscenario en 7,6 procent in het extreme scenario.

Anders gezegd: de rentevergoeding op spaargeld is lang niet hoog genoeg om de inflatie bij te benen, wat betekent dat de koopkracht van spaargeld daalt.

Europese inflatie gaat ook hard omhoog

Niet alleen in Nederland gingen de prijzen hard omhoog, maar ook in andere eurolanden werd het leven volgens het Europese statistiekbureau Eurostat fors duurder.

De inflatie in de eurozone bedroeg in maart 7,5 procent, tegen 5,9 procent in februari. Net als in de voorgaande maanden gaat het om een nieuw record. Sinds de invoering van de euro stegen de prijzen niet zo hard als vorige maand.

Vooral de dure energie drijft de inflatie op. Zonder prijzen als olie en gas mee te nemen zou het algehele prijspeil 3,4 procent hoger hebben gelegen dan een jaar eerder. Daarnaast zijn de voedselprijzen behoorlijk toegenomen. Door de oorlog in Oekraïne is graan bijvoorbeeld schaarser geworden, wat de prijzen van tal van etenswaren heeft doen toenemen.

De Baltische staten waren goed voor de sterkste inflatie. In Litouwen ging het om bijna 16 procent. In landen die relatief weinig banden hebben met de Russische gasvoorzieningen vielen de prijsstijgingen daarentegen mee. In Malta bleef het cijfer nog onder de 5 procent.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakte eerder op de dag al bekend dat de inflatie in Nederland volgens de Europese berekeningsmethode is opgelopen tot bijna 12 procent. Daarmee behoort Nederland, dat met de Amsterdamse gasbeurs een belangrijke speler is op het gebied van gas, tot de landen waar de inflatie het sterkst omhoog is gegaan.

Hierbij speelt mee dat de inflatie in ons land een maand eerder relatief ook al erg hoog lag. Ook kan het verschil met sommige andere Europese landen mogelijk verklaard worden doordat overheden in die andere landen eerder met maatregelen kwamen om de flinke prijsstijgingen wat te dempen.

LEES OOK: Zoveel wordt je spaargeld in 2022 minder waard door hoge inflatie, als je €50.000 tot €200.000 op de bank hebt