ANALYSE – De Conservatieve Partij van Britse premier Theresa May kreeg zondag bij de Europese parlementsverkiezingen ongeveer 12 procent van de stemmen. Het zetelaantal van de partij wordt gehalveerd. Het is de finale nederlaag van May, die in juni opstapt.

Het zat er maandenlang aan te komen dat May de handdoek in de ring moest gooien. Toch kwam het bericht over haar vertrek vrijdag als een verrassing.

Lange tijd leek het er namelijk op dat May haar akkoord met de Europese Unie voor de vierde keer aan het Lagerhuis ging voorleggen. De koerswinst van het pond hield na het nieuws echter niet over. Het goede nieuws is dat er eindelijk weer beweging komt in het vastgelopen Brexit-proces.

Tegelijkertijd is het risico van een chaotische, no deal-Brexit ook toegenomen. Wie zich kandidaat wil stellen voor het voorzitterschap van de Conservatieve Partij, moet dat voor 10 juni bekend maken. De winnaar is voor de start van het zomerreces op 31 juli bekend.

Hoe zie de Brexit-route er daarna uit? Grofweg zijn er drie scenario’s:

1. Toch de deal van May

Het is bijna onvermijdelijk dat de opvolger van May afkomstig is uit het pro-Brexit-kamp. Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson heeft de beste papieren.

Het zou zomaar kunnen dat Johnson een aangepaste variant van het bestaande akkoord alsnog door het Lagerhuis loodst voor de deadline van 31 oktober. Daarmee lost hij zijn belofte in om het land snel uit de EU te manoeuvreren, terwijl hij zijn mede-Brexiteers tegemoet komt door een optie in te bouwen voor het maken van nieuwe afspraken over de Noord-Ierse grens.

Lees ook op Business Insider

Volgens EU-onderhandelaars kost het hooguit enkele dagen om het akkoord aan te passen.

2. Opnieuw uitstel van de Brexit

Ongetwijfeld wil Johnson of een andere kandidaat zoals voormalig Brexit-minister Dominic Raab het liefst compleet nieuwe afspraken maken met de Europese Unie. De kans dat het daadwerkelijk zover komt, is heel klein.

De EU laat geen kans onbenut om te benadrukken dat er al een akkoord ligt en dat er geen enkele reden is om opnieuw te onderhandelen. Behalve dan over het maken van aanpassingen aan de huidige deal. Als de volgende Britse premier daarop inzet, is de kans op nieuw uitstel van de Brexit juist heel groot.

De Europese Unie is bereid om een nieuwe Britse premier de tijd te geven om besprekingen voor te bereiden, afspraken te maken en die vervolgens ook nog aan het Lagerhuis voor te leggen.

3. No deal-Brexit

Het schrikbeeld voor de nieuwe premier is om net als May klem in het drijfzand te belanden tussen het Lagerhuis en de EU. Het kan dan ook niet worden uitgesloten dat we in oktober toch afstevenen op een chaotische Brexit, zonder goede afspraken.

De Britse Centrale Bank waarschuwde vorig jaar dat het pond in dit scenario met 25 procent onderuit kan gaan. Voorlopig lijkt dit gevaar niet heel groot.

Wie inzet op een no deal-Brexit, vindt namelijk weinig steun in de strijd om het leiderschap van de Conservatieve Partij. Bovendien kan het Lagerhuis ook een stokje steken voor een chaotisch vertrek uit de EU. Ondanks de komende premierswissel, is een echte Brexit-oplossing nog een heel eind weg.

Joost Derks  is valuta-expert en algemeen directeur bij de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij (NBWM). Hij heeft ruim twintig jaar ervaring in de valutawereld. Deze column geeft zijn persoonlijke mening weer en is niet bedoeld als professioneel (beleggings)advies.