Luister hieronder naar de audioversie van dit artikel


0:00
4:38
  • China dreigde met militaire actie en zware gevolgen als de Amerikaanse politicus Nancy Pelosi Taiwan zou bezoeken.
  • Het land heeft inmiddels militaire actie ondernomen, maar beperkt zich tot wat gebruikelijk is, vertellen experts aan Insider.
  • Volgens hen wil China zijn belangen in Taiwan waarschijnlijk niet schaden en is het bang voor een reactie van de Verenigde Staten.
  • Lees ook: China start omstreden militaire oefeningen rondom Taiwan, na bezoek Pelosi

De Chinese reactie op de controversiële reis van de vooraanstaande Amerikaanse politicus Nancy Pelosi naar Taiwan past in hoe het land altijd reageert wanneer het boos is over gebeurtenissen op het eiland, vertellen experts aan Insider.

China beschouwt Taiwan als een deel van zijn grondgebied en oefent al tientallen jaren druk uit op regeringen om Taiwan niet als een soeverein land te erkennen. Sommige militaire deskundigen denken dat China het eiland uiteindelijk zal binnenvallen.

Peking waarschuwde dat zijn leger niet “passief zou toekijken” bij een bezoek van een hooggeplaatst persoon uit de Verenigde Staten, zoals Pelosi. Eind juli waarschuwde de Chinese president Xi Jinping Joe Biden ervoor om “niet met vuur te spelen” wat betreft Taiwan.

China-experts waarschuwden ook voor een “ongeluk” tijdens Pelosi’s bezoek en dat China zou kunnen proberen haar vliegtuig te “hinderen” en de landing in Taiwan te voorkomen, meldde John Haltiwanger van Insider. Thomas Friedman, een columnist van The New York Times, suggereerde dat dit de Derde Wereldoorlog zou kunnen starten.

De reactie van China was meer gematigd. Het land koos ervoor om:

  • Ten minste 21 gevechtsvliegtuigen, waaronder meer dan tien straaljagers, twee dagen achter elkaar door het Taiwanese luchtruim te laten vliegen;
  • Aan te kondigen dat het van 4 tot 7 augustus militaire oefeningen houdt, waarbij ook met scherp wordt geschoten, in de buurt van Taiwan. Bij de oefeningen zouden conventionele raketten en langeafstandsartillerie worden afgevuurd, aldus de Chinese media.
  • Een importverbod in te voeren op meer dan 2.000 Taiwanese levensmiddelen.

Hier zal het waarschijnlijk bij blijven, aldus twee deskundigen tegen Insider op woensdag.

Chinese vliegtuigen die door het luchtruim van Taiwan vliegen zijn "zeer regelmatige invallen", zegt Natasha Kassam, directeur van het programma Publieke Opinie en Buitenlands Beleid van het Lowy Institute. De importverboden van levensmiddelen zijn ook "onderdeel van Chinese strategie die over de hele wereld wordt toegepast", zegt ze.

Chris Hughes, emeritus hoogleraar internationale betrekkingen aan de LSE, sluit zich hierbij aan en zegt: "Ik denk dat iedereen het ermee eens is dat China een soort gebaar moet maken."

Taiwan en China hebben sterke economische banden, waardoor Peking geen reden heeft om een grootschalige economische oorlog te voeren, aldus Hughes. "De economie van Taiwan afsnijden zou neerkomen op het afsnijden van de eigen neus."

Militaire oefeningen blokkeren Taiwanese wateren

De militaire oefeningen van China rond Taiwan vinden plaats van donderdag tot en met zondag, en vormen het minst voorspelbare deel van de Chinese reactie.

Op de onderstaande kaart, die door de Chinese staatsmedia is gepubliceerd, zijn de geplande locaties van de oefeningen aangegeven. Volgens Taiwan komt het neer op een blokkade van zijn wateren. Dat zou in strijd zijn met het internationaal recht.

De geplande locaties voor Chinese militaire oefeningen in de wateren van Taiwan. Foto: Xinhua

"De militaire oefeningen waarbij met scherp wordt geschoten zijn vrij ernstig en gericht op en dichter bij het territoriale gebied van Taiwan dan in 1995 en 1996. Dit kan op een bepaald niveau als een escalatie gezien worden", zegt Kassam.

Die jaartallen verwijzen naar de derde crisis in de Straat van Taiwan. Er was toen sprake van een maandenlange impasse waarbij China raketten afvuurde en amfibie-aanvalsoefeningen hield, nadat de Taiwanese president de VS had bezocht.

China doet aan 'psychologische oorlogsvoering'

Maar wat gebeurt er nadat de geplande militaire oefeningen afgelopen zijn? "Volgens mij is er een scenario waarschijnlijk waarin China de dreigementen waarmaakt, zijn militaire schietoefeningen uitvoert gedurende die paar dagen, en dan keren we terug naar de normale situatie", aldus Kassam.

Hughes vindt dat de oefeningen bluf en "psychologische oorlogsvoering" zijn. China heeft beperkte opties wat Taiwan betreft, vooral nu de VS in de regio als afschrikkingsmiddel fungeren, zegt hij.

Over het vooruitzicht van een invasie zegt Hughes dat hij dit enkel mogelijk acht als wordt getwijfeld aan de Amerikaanse militaire bescherming voor Taiwan. "Dat kan China aanmoedigen om een risico te nemen." "Daarom is het belangrijk dat de VS op een geloofwaardige manier blijven afschrikken, en daarom is Pelosi op bezoek."

De deskundigen vertellen Insider dat commentatoren in het Westen overdreven hebben hoe streng een Chinese reactie zou zijn. "Ik had het gevoel dat het westerse commentaar zichzelf in een vierde crisis in de Straat van Taiwan had gepraat", aldus Kassam.

Pelosi's bezoek heeft misschien zelfs meer landen aangemoedigd om Taiwan te bezoeken. Gabrielius Landsbergis, de minister van Buitenlandse Zaken van Litouwen, dat al eerder ophefmakende botsingen met China over Taiwan heeft gehad, schreef op Twitter: "Nu @SpeakerPelosi de deur naar Taiwan veel wijder heeft opengezet, weet ik zeker dat andere verdedigers van vrijheid en democratie zeer snel naar binnen zullen lopen."

LEES OOK: China volgt de westerse reactie op de invasie van Oekraïne nauwgezet, ook met het oog op de eigen plannen voor Taiwan, volgens experts