• De Britse premier Boris Johnson dreigt een deel van het Brexit-protocol op te schorten als de Europese Unie niet wil instemmen met een compromis over afspraken rond Noord-Ierland.
  • Eigenlijk zouden er grenscontroles moeten komen op de grens tussen het Britse hoofdeiland en Noord-Ierland, maar die heeft de Britse regering vooruitgeschoven tot 1 oktober.
  • De opmerkingen van Johnson volgden op een reeks persoonlijke ontmoetingen die hij had met andere Europese leiders.

De Britse premier Boris Johnson dreigt een deel van het Brexit-protocol op te schorten als de Europese Unie niet wil instemmen met een compromis in het conflict over de naleving van de Brexit-afspraken rondom Noord-Ierland.

Met die boodschap gooide Johnson olie op het vuur in het geschil, dat zomaar kan uitlopen op een internationale handelsoorlog.

De kwestie overschaduwt de G7-top die dit weekend wordt gehouden in Cornwall. Johnson heeft in de marge van de bijeenkomst aangegeven dat het Verenigd Koninkrijk “uiteraard niet zal aarzelen om een beroep te doen op artikel 16” als dat nodig zou zijn.

Daarmee doelde hij op een speciale clausule uit de Brexit-deal die het voor beide partijen mogelijk maakt zich terug te trekken als de uitvoering van de overeenkomst voor hen negatieve gevolgen zou hebben. Het gaat dan om ernstige economische, maatschappelijke of milieuproblemen die langdurig kunnen aanhouden.

De Britse premier wees erop dat de EU zelf in januari al een beroep deed op artikel 16 in verband met problemen met vaccinleveringen. Met het instellen van controles wilde Brussel toen voorkomen dat coronavaccins makkelijk via Noord-Ierland het Verenigd Koninkrijk in konden komen. Daarover was toen bij de Britten veel commotie. Ook klonk destijds het verwijt dat artikel 16 alleen gebruikt werd als het de EU uitkwam.

De opmerkingen van Johnson volgden op een reeks persoonlijke ontmoetingen die hij had met andere Europese leiders. Die drongen er bij hem op aan dat Groot-Brittannië zich aan de Brexit-afspraken gaat houden. “Ik heb hier vandaag met enkele van onze vrienden gesproken, die niet lijken te begrijpen dat het Verenigd Koninkrijk één land is, één territorium”, zei Johnson daarover.

Geschil over grenscontroles met rond Noord-Ierland

Het geschil gaat over Noord-Ierland, dat een deel van het Verenigd Koninkrijk is, maar grenst aan Ierland dat tot de Europese Unie behoort.

Lees ook op Business Insider

Eigenlijk zouden er dus grenscontroles moeten komen op de grens tussen die twee gebieden. Maar dat ligt heel gevoelig omdat jaren terug bij vredesbesprekingen is afgesproken dat de grens tussen Noord-Ierland en Ierland voor altijd gevrijwaard zou blijven van controles.

Dit probleem werd in de Brexit-afspraken omzeild door een Britse belofte dan maar binnenlandse controles tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland in te stellen. Maar daar wil Londen nu toch niet aan. De Britse overheid besloot eenzijdig het invoeren van deze controles uit te stellen tot 1 oktober, tot ongenoegen van de EU.

De leiders van lidstaten van de Europese Unie zouden op hun beurt niet terugdeinzen voor de dreiging van een handelsoorlog als het VK handelsbepalingen rond Noord-Ierland uit het Brexit-akkoord aan de laars blijft lappen, meldde de krant The Times zaterdagochtend. De Britse krant heeft daarbij overigens geen bron vermeld.

De Franse president Emmanuel Macron heeft naar verluidt aan de Britse premier Boris Johnson aangeboden de betrekkingen met Groot-Brittannië te herstellen als Johnson zich aan de Brexit-afspraken gaat houden die met de Europese Unie zijn gemaakt.

“De president vertelde Boris Johnson dat er een reset nodig is van de Frans-Britse relatie”, heeft een ingewijde gezegd tegen persbureau Reuters. “Dit kan gebeuren op voorwaarde dat hij zijn woord houdt aan de Europeanen”, aldus de bron, die er ook op wees dat Macron in het Engels sprak met Johnson.

LEES OOK: Prins William ingezet om Schotse afscheiding te voorkomen – Boris Johnson is daarvoor te onpopulair